من گنجشک نیستم

معرفی کتاب من گنجشک نیستم اثر مصطفی مستور

داستانی درباره یک آسایشگاه روانی و بیمارانی که هرکدام به دلیلی در این آسایشگاه بستری شده‌اند. من گنجشک نیستم روایتی است درباره عشق، مرگ، غم از دست دادن و امید به زندگی.

داستان من گنجشک نیستم در فضایی غیرمعمول می‌گذرد و آدم‌های داستان را می‌توان طردشدگانی نامید که در آسایشگاه روانی از سیر زندگی روزمره به بیرون رانده شده‌اند و ما ذهنیت هریک از آنها را از طریق روایت یکی از بیماران آسایشگاه مشاهده می‌کنیم.

درباره کتاب من گنجشک نیستم

داستان من گنجشک نیستم با برخورد یک سنجاقک به شیشه یکی از اتاق‌های آسایشگاهی روانی آغاز می‌شود. راوی داستان ابتدا صدای وزوز را می‌شنود و بعد که چشم باز می‌کند سنجاقکی را می‌بیند که کف پنجره افتاده و به خودش می‌پیچد. راوی داستان مدام کابوس می‌بیند و این کابوس در بیداری نیز همراهش است. می‌گوید در تمام مدتی که اینجا بوده سعی کرده فراموش کند اما نتوانسته است.

ابراهیم راوی داستان من گنجشک نیستم است. او مدتی پیش زن و بچه نوزادش را از دست داده است و پس از آن کارش به آسایشگاه روانی کشیده است. او افسانه را در دانشگاه دیده بود و همان‌جا دل باخته بود و دو سال پس از ازدواج‌شان، افسانه پیش از آنکه بتواند کودکش را به دنیا بیاورد از دنیا می‌رود و فرزند آنها که جنینی بیش نبوده نیز به خاک سپرده می‌شود.

مرگ افسانه و فرزند دلیل اصلی وضعیت آشفته ابراهیم است. او می‌گوید پس از مرگ آنها و سپردن بچه به خاک، مدام به مرگ فکر می‌کند و از هر مسیری که می‌رود باز به مرگ می‌رسد. ماجراهای کتاب من گنجشک نیستم از کابوس‌‌های ابراهیم در آسایشگاه روانی آغاز می‌شود اما او در ادامه کمی عقب می‌رود و شرحی از دوران پیش از ورودش به آسایشگاه هم به دست می‌دهد. ابراهیم و افسانه در کتابخانه دانشکده یکدیگر را دیده بودند و خیلی زود عاشق هم شده بودند. حالا ابراهیم در غیاب افسانه وضعیت روحی آشفته‌ای دارد و درگیر ترس و وحشت و کابوس مدام است.

داستانی که در کتاب من گنجشک نیستم شرح داده شده تنها مربوط به زندگی ابراهیم نیست. او نه فقط وضعیت زندگی خودش را شرح می‌دهد بلکه به توصیف آدم‌های دیگر آسایشگاه هم می‌پردازد. این توصیف البته بیشتر توصیف ذهنیت آدم‌های حاضر در آسایشگاه روانی است. دیگر ساکنین این آسایشگاه پیش از این زندگی‌های متفاوتی داشته‌اند اما مسایل برخی از آنها مشترک است و این آنها را در پیوند با هم قرار می‌دهد.

خلاصه کتاب من گنجشک نیستم

«بنابراین ما –من و افسانه- باید خیلی خوش‌شانس باشیم که از میان این همه سال، این همه شهر، این همه دانشگاه، این همه کتابخانه، این همه افسانه، این همه ابراهیم، درست در بعدازظهر پاییزی یکی از چهارشنبه‌های هزار و سیصد و هشتاد خورشیدی در کتابخانه‌ای از دانشکده‌ای از شهری در شرق این کره خاکی با هم مواجه شویم و بعد عاشق هم شویم تا فکر کنیم ما خوشبخت‌ترین زوج دنیا هستیم و برای هم ساخته شده‌ایم و نیمه گمشده هم هستیم و بعد ازدواج کنیم. افسانه مثل کسی که دچار تهوع شده باشد خم شد روی ظرفشویی و سرش را تا نزدیک شیر آب پایین آورد. پیشانی‌اش را چسبانده بود روی شیر ظرفشویی و داشت عق می‌زد. و این‌ها قبل از مردنش بود.»

درباره مصطفی مستور نویسنده کتاب من گنجشک نیستم

مصطفی مستور، داستان‌نویس و نمایشنامه‌نویس و مترجم معاصر ایرانی، در سال 1343 در شهر اهواز متولد شده است. او فرزند چهارم خانواده بود و از همان سال‌های کودکی و نوجوانی‌اش با ادبیات و فلسفه و اشعار شاعران کلاسیک و معاصر فارسی آشنا شد. با پایان تحصیلات متوسطه، مستور برای تحصیل در رشته مهندسی عمران وارد دانشگاه چمران اهواز شد اما در دوره کارشناسی ارشد رشته زبان و ادبیات فارسی را در همان دانشگاه گذراند. او نخستین داستانش را در اواخر دهه شصت منتشر کرد اما اولین کتابش در میانه دهه هفتاد منتشر شد. «عشق روی پیاده‌رو» عنوان اولین کتاب او است و از میان آثار داستانی او می‌توان به «عشق و چیزهای دیگر»، «سه گزارش کوتاه درباره نوید و نگار»، «زیر نور کم» و «رساله درباره نادر فارابی» اشاره کرد. از مستور همچنین چندین ترجمه و چند پژوهش منتشر شده است.

کتاب من گنجشک نیستم برای چه کسانی مناسب است؟

داستان من گنجشک نیستم به علاقه‌مندان به ادبیات داستانی پیشنهاد می‌شود.