هنرمند شهزادگان قجر عباس میرزا

کتاب «هنرمند شهزادگان قجر: عباس‌ميرزا» نوشت? داريوش شهبازي
عباس‌ميرزا را به‌عنوان يکي از شاهزادگان خوش‌فکر و تجددطلب قاجار که در فکر پيشرفت ايران و ايراني بود، مي‌شناسيم. کتاب «هنرمند شهزادگان قجر: عباس‌ميرزا» پژوهشي است در زندگي و زمان? عباس‌ميرزا و افکار و اقدامات او براي پيشرفت ايران و نيز موانعي که در اين راه بر سر راه او قرار داشت.
داريوش شهبازي در کتاب «هنرمند شهزادگان قجر: عباس‌ميرزا» به معرفي شخصيت و منش و طرز فکر عباس‌ميرزا و شرح احوال او مي‌پردازد و زندگي و شخصيت و افکار و اقدامات عباس‌ميرزا را در متن زمانه‌اي که او در آن مي‌زيست مورد بررسي قرار مي‌دهد.
کتاب «هنرمند شهزادگان قجر: عباس‌ميرزا» کتابي است هم درباره خود عباس‌ميرزا و هم درباره تاريخ ايران در دوره‌اي که او وارد سياست شد و حوادث مهم و تأثيرگذار آن دوره از تاريخ اين سرزمين که زندگي عباس‌ميرزا نيز با آن‌ها گره خورده بود.
کتاب «هنرمند شهزادگان قجر: عباس‌ميرزا» کتابي است مناسب علاقمندان و پژوهشگران تاريخ و به‌ويژه علاقمندان و پژوهشگران تاريخ عصر قاجار.
اين کتاب، از خلال شرح زندگي و زمان? عباس‌ميرزا و افکار و انديشه‌هاي او، روايتي از بخشي از تاريخ تجدد در ايران نيز ارائه مي‌دهد.

مروري بر کتاب «هنرمند شهزادگان قجر: عباس‌ميرزا»
کتاب «هنرمند شهزادگان قجر: عباس‌ميرزا» از پيشگفتار، مقدمه و هفت فصل تشکيل شده است. فصل‌هاي هفتگان? کتاب «هنرمند شهزادگان قجر: عباس‌ميرزا» عبارتند از: «خصوصيات»، «شاه و ياران»، «جنگ‌ها»، «موانع»، «اصلاحات»، «زنان و فرزندان» و «سياستمداران دوران».
داريوش شهبازي کتاب «هنرمند شهزادگان قجر: عباس‌ميرزا» را با پيشگفتاري در باب اين کتاب و رويکرد خود در آن آغاز مي‌کند. او در اين کتاب بر آن است که نشان دهد هم? قاجاريان را نمي‌توان براساس عملکرد ضعيف شاهان و حاکمان قاجار و آنچه اين شاهان و حاکمان با ايران و ايراني کردند قضاوت کرد و به يک چوب راند و در ميان قاجاريان افراد لايقي نيز بوده‌اند که عباس‌ميرزا يکي از آنان است.
شهبازي در بخشي از پيشگفتار کتاب «هنرمند شهزادگان قجر: عباس‌ميرزا» دربارة اين اعتقاد خود و آنچه در اين کتاب قصد نشان دادن آن را دارد و تمرکز خود را بر آن گذاشته، مي‌نويسد: «محور محتوايي و هست? کانوني کتاب، برجستگي شخصيت شاهزاده‌اي از قاجاريان است که فلسف? فکر و انديش? او با تنک‌مايگي و تيره‌کاري شاهان قجر کاملاً تفاوت داشت. تمرکز نگارنده بر وجه تمايز خصوصيات حاکمان با عموم قاجاريان است. محکوميت قاجاريان در پيشگاه ملت ايران از باب عملکرد سيه‌کاران? اين دودمان در دوران حکومتشان به نوع فرمانروايي پادشاهان و حاکمان ولايات اين سلسله بازمي‌گردد. از اين جهت، در تجزيه و تحليل عملکرد صدوسي‌سال? قاجاريان بايد به اين وجه تمايز توجه کرد؛ زيرا به‌يقين نمي‌توان جامعه‌اي را به عملکرد جمعي از آن نسبت داد. در اين ميان، قاجارياني هستند که از شايستگي و لياقت بارزي برخوردارند. عباس‌ميرزا يکي از اين پُرشمار است.»
در فصل‌هاي گوناگون کتاب «هنرمند شهزادگان قجر: عباس‌ميرزا» به وجوه گوناگون شخصيت عباس‌ميرزا و سير زندگي شخصي او از تولد تا بيماري‌اي که منجر به مرگش شد و همچنين به زندگي سياسي او پرداخته شده است. در اين کتاب از اقدامات عباس‌ميرزا در راستاي اصلاحاتي در امور مملکت سخن رفته و نيز از موانعي که بر سر راه او و اقدامات اصلاح‌طلبانه‌اش قرار داشت.
جنگ‌هاي ايران و روس و عهدنامه‌هاي گلستان و ترکمانچاي از ديگر موضوعاتي هستند که در کتاب «هنرمند شهزادگان قجر: عباس‌ميرزا» از آن‌ها سخن رفته است.
در بخشي از مقدم? کتاب «هنرمند شهزادگان قجر: عباس‌ميرزا»، در اشاره به مشکلات و موانعي که عباس‌ميرزا براي پيش‌بُرد مقاصد و اهداف و خواست‌هاي اصلاح‌طلبانه و ترقي‌خواهانه و ميهن‌دوستان? خود پيشِ رو داشت، آمده است: «عباس‌ميرزا مي‌بايست براي حصول موفقيت مؤلفه‌هاي بسياري را در نظر مي‌گرفت که جمع هم? آن‌ها بسيار مشکل و گاه غيرممکن بود.
از مشکلاتش اينکه دوست و دشمنش چه خارجي و ايراني چهره‌اي مشخص و معيّن نداشتند. او نمي‌دانست اينکه در خدمت قشون است دوست است يا مأمور دولت بيگانه. اگر مي‌خواست از خارجيان استفاده نکند چطور مي‌توانست دانش را منتقل سازد؟ تازه با ورود انگليس به کشور و تجرب? آن دولت در استعمار هند، به ايرانيان شاغل در سمت‌هاي گوناگون هم اعتمادي نبود. در واقع منظور اين است که همه به فکر منافع خويشند و به مصالح عمومي کمترين توجهي ندارند.» ‌
کتاب «هنرمند شهزادگان قجر: عباس‌ميرزا» در نشر ماهريس منتشر شده است.

درباره داريوش شهبازي، نويسنده کتاب «هنرمند شهزادگان قجر: عباس‌ميرزا»
داريوش شهبازي، متولد 1332 در تهران، مورخ و تاريخ‌پژوه ايراني است. شهبازي داراي فوق ليسانس علوم تربيتي و فوق ليسانس مهندسي با گرايش مديريت ساخته‌ها است. از آثار داريوش شهبازي مي‌توان به کتاب‌هاي «تاريخ قشون قاجاريه»، «چرا قاجاريه فروپاشيد» و «از الهيه تا دروازه‌غار» اشاره کرد.