پالتویی ها 4: تاریخ مختصر روشنگری

کتاب «روشنگري» نوشت? آنتوني کِني
يک کتاب جمع‌وجور و خوشخوان در معرفي جنبش روشنگري و نمايندگان اصلي آن و نيز تأثيرات اين جنبش. کتاب «روشنگري: تاريخ مختصر»، با عنوان اصلي The Enlightenment: A Very Brief History، راهنمايي مفيد و مناسب است براي آشنايي اوليه با تاريخ جنبش روشنگري، مفاهيم مطرح در اين جنبش، ميراث آن و مهمترين متفکراني که به پاگرفتن و تکامل و پيشرفت آن ياري رساندند.
آنتوني کِني در کتاب «روشنگري» تاريخ جنبش روشنگري و مباحث و مفاهيم کليدي اين جنبش را به زباني ساده روايت کرده و توضيح داده و به معرفي فيلسوفان و متفکراني که در اين جنبش سهمي مهم داشته‌اند، پرداخته است.
کتاب «روشنگري» همچنين از دستاوردهاي جنبش روشنگري و تأثيراتي که اين جنبش گذاشت، سخن مي‌گويد.
متن اصلي کتاب «روشنگري» اولين بار در سال 2017 منتشر شده است.

مروري بر کتاب «روشنگري»
آنتوني کِني در کتاب «روشنگري»، با شرح مختصر و مفيد تاريخ روشنگري و چگونگي پديد آمدن اين جنبش و نيز معرفي فيلسوفان اثرگذار بر آن و شرح ميراث جنبش روشنگري، باب آشنايي اوليه با جنبش روشنگري را گشوده و راهنمايي ارائه داده است که با کمک آن مي‌توان مطالعات جدي‌تر دربار? جنبش روشنگري را پي گرفت.
جنبش روشنگري، که حدوداً از نيم? قرن هجدهم در غرب آغاز شد، يکي از گسست‌هاي بنيادين را در تاريخ رقم زد. اين جنبش، سرآغازِ پايان خودکامگي در تاريخ غرب بود و بسياري از مفاهيمي را با خود آورد که امروزه از مفاهيم اساسي و بنيادين عصر مدرن به حساب مي‌آيند. دامن? تأثير جنبش روشنگري بسيار وسيع بود و اين جنبش بر حوزه‌هاي گوناگوني اثر گذاشت و طرز فکر حاکم بر جامعه را از اساس دگرگون کرد.
با اين حساب شناخت جنبش روشنگري و اينکه اين جنبش چگونه و به دست چه کساني رقم خورد و تکامل يافت و چه ميراثي از خود به جا گذاشت و نيز دانستن اينکه آيا خوبي‌هاي روشنگري بر بدي‌هاي آن مي‌چربد يا نه، براي هرکس که مي‌خواهد تاريخ عصر مدرن و مؤلفه‌هاي اصلي آن را بشناسد و نيز به شناختي از جهان امروز دست يابد، ضروري است. کتاب «روشنگري» پاسخي مختصر و مفيد به اين ضرورت است و مي‌تواند نقط? آغاز خوبي باشد براي مطالعات بيشتر دربار? جنبش روشنگري.
همان‌طور که در مقدم? رضا يعقوبي بر ترجم? فارسي کتاب «روشنگري» توضيح داده شده، جنبش روشنگري منتقداني هم دارد و عده‌اي معتقدند که اين جنبش، باعث و باني فجايعي بوده که پس از آن در تاريخ رقم خوردند. اما وقتي کتاب «روشنگري» آنتوني کني را مي‌خوانيم، مي‌بينيم که درمجموع، دستاوردهاي مثبت جنبش روشنگري، بيش از آسيب‌هاي آن است و اين جنبش، تحولي مهم را در وجوه گوناگون زندگي انسان‌ها رقم زده است.
چنانکه پيش‌تر اشاره شد، آنتوني کِني در کتاب «روشنگري» به معرفي مهمترين نمايندگان جنبش روشنگري و شرح افکار آن‌ها نيز پرداخته است. کِني در مقدم? اين کتاب توضيح مي‌دهد که متفکرانِ دخيل در جنبش روشنگري، تعدادشان کَمِ کَم به صد نفر مي‌رسد و او خودش از بين هم? اين متفکران، پانزده نفر را به‌عنوان نمايندگان اين جنبش و مهمترين متفکرانِ آن انتخاب کرده است. اين پانزده نفر عبارتند از: مونتسکيو، ديويد هيوم، دالامبر، دني ديدرو، لسينگ، اسميت، فرانکلين، پريستلي، ادوارد گيبون، جرمي بنتام، پِين، جفرسون، کندورسه، گادوين و وُلستون‌کرافت. کني همچنين در اين کتاب، از برک و ژان‌ژاک روسو، به‌عنوان مرتدان از جنبش روشنگري، نام برده است.
کتاب «روشنگري» از مقدمه و بيست فصل تشکيل شده است. فصل‌هاي بيست‌گان? اين کتاب در دو بخش با عنوان‌هاي «تاريخ» و «ميراث» تنظيم شده‌اند.
بخش اول کتاب «روشنگري» به روايت تاريخ روشنگري و شرح افکار فيلسوفان و متفکران برجسته و تأثيرگذار اين جنبش اختصاص دارد و در بخش دوم کتاب، به ميراث جنبش روشنگري و دستاوردهاي آن در حوزه‌هاي گوناگون پرداخته شده است.
فصل‌هاي بيست‌گان? کتاب «روشنگري» عبارتند از: «جنبش روشنگري: کي و کجا؟»، «رئيس مونتسکيو»، «معجزات از نگاه هيوم»، «ولترِ اديب»، «اصحاب دانشنامه»، «پيدايش زيبايي‌شناسي»، «ژان‌ژاک روسو»، «عقل و احساس»، «ولترِ فيلسوف»، «نزاع بين دوستان»، «روشنگري در آن‌سوي اقيانوس اطلس»، «وداع با هيوم و اسميت»، «ادوارد گيبون»، «جرمي بنتام»، «انقلاب فرانسه»، «حقوق مردان و زنان»، «ميراث فرهنگي»، «ميراث ديني»، «ميراث اخلاقي» و «ميراث سياسي».

دربار? آنتوني کِني، نويسند? کتاب «روشنگري»
سِر آنتوني جان پاتريک کِني (Sir Anthony John Patrick Kenny)، متولد 1931، فيلسوف بريتانيايي است.
علاقه‌هاي فلسفي کِني حوزه‌هاي فلسف? ذهن، فلسف? عصر باستان، فلسف? اسکولاستيک، فلسف? دين و فلسف? ويتگنشتاين را شامل مي‌شود. او، به‌همراه پيتر گيچ، کمک شاياني به جنبش توميسم تحليلي کرده است. هدف اين جنبش، ارائ? انديشه‌هاي توماس آکويناس به‌سبک فلسف? تحليلي است.
آنتوني کِني رييس پيشينِ آکادمي بريتانيا و مؤسس? سلطنتي فلسفه است. از آثار او مي‌توان به کتاب‌هاي «ايمان چيست؟ جستارهايي در فلسف? دين»، «تاريخ فلسف? غرب» و «ايمانوئل کانت» اشاره کرد.

دربار? ترجم? فارسي کتاب «روشنگري»
کتاب «روشنگري: تاريخ مختصر» با ترجمه و مقدم? رضا يعقوبي در انتشارات مان کتاب منتشر شده است.
رضا يعقوبي، متولد 1367، مترجم، پژوهشگر و مؤلف ايراني است. يعقوبي دانش‌آموخت? فلسفه و الکترونيک است. او در نوشتن مدخل‌هاي حافظ‌شناسي کتاب «دانشنام? حافظ و حافظ‌پژوهي»، به ‌سَرويراستاريِ بهاء‌الدين خرمشاهي، همکاري داشته است. از يعقوبي مقالاتي هم در نشريات، از جمله روزنام? «اطلاعات» و مجل? «انديش? پويا»، منتشر شده است.
از ترجمه‌هاي رضا يعقوبي مي‌توان به کتاب‌هاي «تاريخ فلسف? غرب» و «ايمانوئل کانت» اشاره کرد.