کتاب «چپ راديکال در ايران» نوشت? علي رهنما
پژوهشي در تاريخ شکلگيري و تکوين جنبش چريکي در ايران معاصر و ريشهها و مباني نظري اين جنبش. کتاب «چپ راديکال در ايران: انقلابيون مارکسيست ايراني: تشکيل و تکامل سازمان فدائيان خلق 1355 – 1343»، با عنوان اصلي Call to Arms: Irans Marxist Revolutionaries: Formation and Evolution of the Fadais, 1964–1976، کتابي است که در آن به چگونگي شکلگيري تفکر و تئوري مبارز? مسلحانه و جنبش چريکي در ميان مارکسيستهاي انقلابي ايراني و ريشههاي پيدايش و تکامل اين تئوري در ايران و چندوچونِ آن و مسيري که در عرص? نظريه و عمل پيمود، پرداخته شده است.
علي رهنما در کتاب «چپ راديکال در ايران» ريشههاي شکلگيري تئوري مبارز? مسلحانه و روايتهاي نظريهپردازان گوناگون اين تئوري از چرايي اين شکل از مبارز? انقلابي در ايران را مورد بررسي و واکاوي قرار داده و همچنين به ارتباط جنبش چريکي مارکسيستي در ايران با جنبشهاي چريکي خارج از ايران، در دوراني که پژوهش او در کتاب «چپ راديکال در ايران» بر آن متمرکز شده، پرداخته است.
کتاب «چپ راديکال در ايران» پژوهشي است درباب چگونگي زاده شدن سازمان فدائيان خلق از دل نظريههاي مارکسيستي راديکال مبتني بر ضرورت مبارز? مسلحانه در ايران عصر پهلوي دوم.
کتاب «چپ راديکال در ايران» کتابي است هم مناسب پژوهشگران تاريخ معاصر ايران، بهويژه آنها که ميخواهند در حوز? جريانهاي چپ در ايران مطالعه و تحقيق کنند، و هم مناسب مخاطبان غيرمتخصص اما علاقهمند به مطالعه دربار? تاريخ معاصر ايران.
متن اصلي کتاب «چپ راديکال در ايران» اولين بار در سال 2021 منتشر شده است.
مروري بر کتاب «چپ راديکال در ايران»
علي رهنما در کتاب «چپ راديکال در ايران» به مطالعه و بررسي و تحليل آن دسته از نظريههاي مارکسيستي در ايران ميپردازد که در ده? 40 خورشيدي حول محور اعتقاد به ضرورت مبارز? مسلحانه شکل گرفتند.
کتاب «چپ راديکال در ايران» به ما ميگويد که هر يک از نظريهها و شاخههاي مارکسيستي طرفدار مبارز? مسلحانه در ايران عصر پهلوي دوم، چرا در مقطعي از آن عصر، مبارز? مسلحانه را ضروري ديدند و چه مباحث تئوريکي را در دفاع از مبارز? مسلحانه مطرح کردند.
کتاب «چپ راديکال در ايران» همچنين از اقداماتي که چريکهاي مسلح در عمل انجام دادند و نتايج و پيامدها و تأثيرات اين اقدامات سخن ميگويد و نيز به مواضع حزب تود? ايران در قبال مبارز? مسلحانه و تضاد نظري حزب توده با چريکها در اين زمينه ميپردازد.
کتاب «چپ راديکال در ايران» از پيشگفتار، مقدمه، بيستونه بخش، يک بخش نتيجهگيري و روزشماري از شکلگيري جنبش چريکي و سازمان فداييان خلق در ايران و رويدادهايي که بهنحوي با جنبش چريکي و شکلگيري و تکوين آن در ايران مرتبط بودهاند، تشکيل شده است.
بخشهاي بيستونُهگان? کتاب «چپ راديکال در ايران» عبارتند از: «خشونت به عنوان گزينه سياسي»، «روايت حسن ضياظريفي از چرايي مبارزه مسلحانه»، «روايت اميرپرويز پويان از چرايي مبارزه مسلحانه»، «روايت مسعود احمدزاده از چرايي مبارزه مسلحانه»، «روايت بيژن جزني از چرايي مبارزه مسلحانه»، «تانگوي ناشيانه حزب توده با مبارزه مسلحانه»، «اتحاد سلطنتطلبان، مائوئيستها و حزب توده: مبارزه مسلحانه ماجراجويي ضد انقلابي است»، «مبارزه مسلحانه و متشرعين مارکسيستي»، «مبارزه مسلحانه و انقلابيون مارکسيست»، «سالهاي شکلگيري گروه جزني»، «منحل شدن گروه جزني»، «گروه جديد حسنپور، اشرف و صفايي فراهاني: آمادهسازي و عمليات»، «گروه پويان، مفتاحي و احمدزاده»، «مبارزه مسلحانه در ايران: روستا يا شهر»، «ماجراي ادغام در جنبش مسلحانه انقلابي ايران»، «تحت تعقيب قرار گرفتن گروه ح. ا. ص»، «عمليات سياهکل»، «ارزيابي حمله سياهکل»، «عامل حميد اشرف»، «محدود کردن چريکها يا تقويت فرهنگ چريکي؟»، «زير سؤال بردن مبارزه مسلحانه توسط جزني»، خلع سلاح آرامِ مبارزه مسلحانه براي جلب اعتماد دوباره تودهها»، «حمله ايدئولوژيک جزني از زندان»، «ارتباط فداييها داخل، خارج از زندان»، «تبادل نظر رهبري فدايي درباره روش صحيح مبارزه مسلحانه»، «نگاه کلي نسبت به مبارزه مسلحانه (1355 – 1349)»، «چريکها فاتحه رژيم را ميخوانند»، «مرثيهاي براي رژيم: بازيگران خارج از کشور» و «پيشدرآمدي به سقوط آزاد شاه».
دربار? علي رهنما، نويسند? کتاب «چپ راديکال در ايران»
علي رهنما، متولد 1331، استاد دانشگاه، اقتصاددان و مورخ ايراني است. او فرزند حميد رهنما، ديپلمات و سياستمدار دور? پهلوي دوم، و نو? زينالعابدين رهنما، نويسنده، مترجم، روزنامهنگار، پژوهشگر و سياستمدار ايرانيِ دورههاي قاجار و پهلوي، است.
رهنما مديريت دور? کارشناسي ارشد مطالعات اسلام و خاورميانه در دانشگاه امريکايي پاريس و تدريس اقتصاد در همين دانشگاه را در کارنام? کاري خود دارد.
از آثار علي رهنما ميتوان به کتابهاي «پشت پرد? کودتا: اوباش، فرصتطلبان، ارتشيان، جاسوسان» و «مسلماني در جستجوي ناکجاآباد: زندگينامهي سياسي علي شريعتي» اشاره کرد.
دربار? ترجم? فارسي کتاب «چپ راديکال در ايران»
کتاب «چپ راديکال در ايران: انقلابيون مارکسيست ايراني: تشکيل و تکامل سازمان فدائيان خلق 1355 – 1343» با ترجم? پوريا پرندوش و همراه با يادداشتي از ناشر کتاب، در نشر نگاه معاصر منتشر شده است.
پوريا پرندوش، متولد 1357، پژوهشگر مسائل خاورميانه و پژوهشگر مهمان سابق در پژوهشکد? مطالعات استراتژيک خاورميانه است. از او کتابي تأليفي با عنوان «رخداد، سوژه و حقيقت در انديش? سياسي آلن بديو» منتشر شده است.
