انسان در جستجوی معنا

معرفی کتاب انسان در جستجوی معنا، اثر ویکتور فرانکل، ترجمه امیر لاهوتی

شاید کسی که بزرگ ترین دردها و رنج ها را حس کرده هم به‌خوبی می‌تواند درد و تلخ‌کامی‌های دیگران را بفهمد و هم اگر از این آزمون بزرگ جان سالم به در ببرد به‌جای تبدیل شدن به انسانی روان‌رنجور ارزش زندگی را گرامی بدارد. در این حالت، که شاید کمی نادر باشد، آن شخص بهترین نمونه برای رجوع به همین نکته است که زندگی ارزش زیستن دارد و معنایش عمیق است و گاه با رنج‌های بسیار در آمیخته اما معنایش روزی به دست می‌آید. نویسنده کتاب، ویکتور فرانکل، از اسیران اردوگاه‌های کار اجباری در جنگ جهانی دوم بود چون یک یهودی بود که در دوره نازی‌ها زندگی می‌کرد. او تمام خانواده‌اش را در اردوگاه‌های کار اجباری از دست داد. همسر و پدر و مادرش در کوره‌های آدم‌سوزی سوختند و فقط خواهرش نجات پیدا کرد. انسان در جستجوی معنا اثر مهم و ارزشمند اوست که در ستایش زندگی نوشته شده است. شاید کسی فکر نمی‌کرد که چنین رنجی از او روان‌شناسی بسازد که کتابی درباره ارزشمندی معنای زندگی بنویسد و جزو پرمخاطب‌ترین آثار قرن به شمار برود. کتاب انسان در جستجوی معنا در واقع روایت راهی است که او از آن عبور کرد و تعریف می‌کند که چطور حتی چنین زندگی تاریکی ارزشمند است. این کتاب با ترجمه امیر لاهوتی از نشر جامی چاپ شده است.

درباره کتاب انسان در جستجوی معنا

گاهی بعضی از کتاب‌ها در خود یک جادو دارند که همین باعث خوانده شدن بسیار زیادشان می‌شود یا تأثیرگذاری‌شان دامنه بسیار وسیعی پیدا می‌کند. اما این جادو خودبه‌خود شکل نمی‌گیرد. کتاب انسان در جستجوی معنا یک اثر عمیق درباره آدمی است که بعد از گذر از راهی تاریک و تلخ یاد گرفته به انسان‌ها با عشق بنگرد و این یکی از ویژگی‌های آشکار در کتاب است و به‌خوبی می‌توان آن را در تمام کلماتش پیدا کرد. ویکتور فرانکل، از زندانیان اردوگاه‌های اجباری، بعد از اینکه مدرکش را در رشته روان‌شناسی گرفت، با تکیه بر روان‌شناسی فروید و تأثیرگذاری از او این اثر را نوشت و می‌توان رگه‌های این تأثیرات را در این کتاب دید. درست است که کتاب داستان پیچیده و بلندی ندارد، اما نگاه نویسنده‌اش به انسان، زندگی، معنا، وجود و ژرف‌اندیشی به این موارد زیبا و تأثیرگذار است. این اثر به‌خوبی نشان می‌دهد که اگر انسان معنایی در پس رنج‌هایش بیابد، برای زندگی تلاش می‌کند. جستجوی معنا و مسئولیت‌پذیری در این راه از موضوعات مهم این کتاب است و همین‌طور راهی است که ویکتور فرانکل در زندگی، حتی در روزهای زندان، آن را انتخاب کرد. زبان کتاب بسیار شیرین و روان است. ابتدا داستانی از زمان جنگ جهانی دوم و وضعیت تلخ زندانیان می‌گوید که مانند یک رمان درست و خوب روایت شده و بعد به درستی سراغ نگاه روان‌شناسانه به رنج‌های داستانی که تعریف کرده است می‌رود. کتاب انسان در جستجوی معنا فرم روایی جالبی را برای توسعه معنای زندگی و تأثیرگذاری آن انتخاب کرده. با تعریف داستانی که به بازسازی یک رنج می‌پردازد ما را در تاریخی تاریک شریک می‌کند و وقتی سراغ مباحث روان‌شناسانه‌اش می‌رود، مخاطب را به‌خوبی آماده شنیدن و درک و دریافت مفاهیم کرده است. کتاب در بخش معناشناسی نیز مباحثش را کوتاه و مختصر، و ساده و تأثیرگذار و قابل فهم تعریف می‌کند. کلماتی که تیتر هر بخش هستند و قرار است معنایش را بازتعریف کند چیزهایی هستند که خود فرانکل زمان زیادی با آن‌ها دست‌و‌پنجه نرم کرده. شاید بتوان گفت داستان انسان در جستجوی معنا بیش از هر چیزی درباره مهم‌ترین مسائل درگیری بشر است: مرگ و زندگی.

خلاصه کتاب انسان در جستجوی معنا

داستان‌ها، روایت‌ها، مقالات و کتاب‌های تاریخ بسیاری درباره جنگ جهانی دوم، اردوگاه‌های کار اجباری و رنج مردم عادی و کشتارشان نوشته شده، اما گاهی بعضی روایت‌ها از میان زندگی‌های کوچک‌تر یا انسان‌های نادیده‌تری بیرون می‌آیند که کمتر هم شنیده شده. کتاب انسان در جستجوی معنا ابتدا داستانی تعریف می‌کند از یک اردوگاه کوچک، نه آنچه در مورد زندان‌های بزرگ و معروف زمان نازی‌ها شنیده‌ایم. آنجا که جنایت‌ها به‌خاطر شنیده نشدن صدای آدم‌هایش و مشهور نبودن یک مکان شدیدتر و وحشیانه‌تر بوده. ویکتور فرانکل و خانواده‌اش اسیر در همین اردوگاه‌ها بودند و کتاب ابتدا داستان اسارتشان، مرگ خانواده‌اش و چگونگی زندگی سخت و تاریکشان را برایمان تعریف می‌کند و بعد از پایان داستان، وارد مباحث روان‌شناسانه و انسانی می‌شود و اینکه چطور او از میان این زندگی که از دل رنج‌هایش سالم بیرون آمد و نجات یافت به چنین معانی مهمی می‌رسد. ادامه کتاب در واقع کلمات و اصطلاحاتی را بازتعریف می‌کند که ممکن است در روزمرگی‌هایمان بارها شنیده باشیمشان، اما در این کتاب با توجه به راه طولانی‌ای که فرانکل سپری‌اش کرد از دید روان‌شناسی بهشان نگاه می‌کند تا بگوید چطور می‌توان معنی زندگی و انسان بودن را دوباره پیدا کنیم و ارزش زندگی را بدانیم. مثلاً عشق، ترس، جوهر وجود، پذیرفتن مسئولیت یا معنای رنج از چیزهایی هستند که در این کتاب درباره‌شان حرف زده می‌شود. کتاب انسان در جستجوی معنا در انتها بهمان می‌گوید که چطور از میان این حجم از دلشوره‌ها و رنج‌ها معنی زندگی را دریابیم، برایش تلاش کنیم و راهمان را تغییر دهیم، اما نکته مهم آن این است که چون توسط آدمی رنج‌کشیده بیان شده شبیه به آثار انگیزشی دیگر نیست. این کتاب از تأثیرگذارترین و پرفروش‌ترین کتاب‌ها درباره ارزش و اهمیت زندگی است.

درباره ویکتور فرانکل، نویسنده کتاب انسان در جستجوی معنا

دکتر ویکتور فرانکل روان‌شناس و عصب‌شناس اتریشی است و روی مهم‌ترین مفهومی که کار کرده لوگوتراپی یا معنا درمانی است و روشی کاملاً علمی در جهت شناخت انسان است. او در این مسیر به اهمیت معنا و زندگی در شرایط سخت می‌پردازد و انسان‌های زیادی را با این روش علمی از هراس و اضطراب‌های رنج‌های بزرگ نجات داده. فرانکل متولد 1905 است و در سال 1997 درگذشت. زمانی که جنگ جهانی دوم شروع شد، او دکتر بخش یک بیمارستان اعصاب و روان در بخش خودکشی زنان بود که بعد هم به اسارت درآمد. او بعد از جنگ دوباره به کار خود بازگشت. علاوه بر خدمات ارزشمند او به‌عنوان یک پزشک، کتاب‌های زیادی نیز نوشت که چند عنوان از آن‌ها را که به فارسی ترجمه شده اند می‌توان نام برد: معنا درمانی، آری به زندگی، در آغوش گرفتن امید، میل به معنا. همچنین کتاب ویکتور فرانکل: بنیانگذار معنا درمانی هم درباره خود او نوشته شده است.

درباره امیر لاهوتی، مترجم کتاب انسان در جستجوی معنا

امیر لاهوتی مترجم معاصر ایرانی است که هم در حوزه ادبیات و هم در روان‌شناسی و علوم انسانی آثاری را به فارسی برگردانده است. یکی از مهم‌ترین و پرفروش‌ترین کتاب‌های او انسان در جستجوی معناست. از دیگر کتاب‌هایی که به فارسی برگردانده می‌توان به این آثار اشاره کرد: بیگانه و مرگ خوش از آلبر کامو، مردم فقیر از فئودور داستایفسکی، دیوار چین، خاطرات رویاها تأملات از یونگ.

کتاب انسان در جستجوی معنا برای چه کسانی مناسب است؟ این کتاب به دوست‌داران روایت‌های جنگ جهانی دوم، موضوعات مربوط به تاریخ اردوگاه‌های کار اجباری، کتاب‌های روان‌شناسی، کتاب‌های جامعه‌شناسی، موضوعات انسان‌شناسی و علاقه‌مندان به خواندن کتاب‌هایی درباره معنای زندگی پیشنهاد می‌شود.