ترانه و توفان - زنان و جنبش مسلحانه ایران دهه های چهل و پنجاه

کتاب «ترانه و توفان» نوشت? محسن مديرشانه‌چي
زنان و جنبش مسلحانه ايران دهه‌هاي چهل و پنجاه
کتاب «ترانه و توفان» نوشت? محسن مديرشانه‌چي به تغيير و تحولات تاريخي ايران در دوران معاصر همچنين فعاليت‌هاي زنان در اين تغيير و تحولات اختصاص دارد. نويسنده با بررسي و تحقيق از خاطرات و نوشته‌هاي افرادي که نقشي در جنبش‌هاي مسلحانه داشتند؛ توانسته شکل‌گيري و مبارزات زنان در دهه‌هاي چهل و پنجاه را مورد بررسي و توجه قرار دهد. شايد در گفتگوهاي همگاني به نقش و مبارزات زنان پرداخته نشود، اما اقدامات و مبارزات زنان در هر بخشي از تاريخ را نمي‌توان ناديده‌ انگاشت. کتاب «ترانه و توفان» اين فرصت را براي خواننده فراهم کرده تا مخاطب بتواند شناخت بيشتري از آن دوره‌ي تاريخي کسب کند.
نويسنده در بخشي از مقدمه مي‌نويسد: «پس از قيام 15 خرداد 1342، اميد به کارايي شيوه‌هاي اصلاح‌طلبانه بيش از پيش از ميان رفت و جاي خود را به انديشه سرنگوني رژيم سلطنتي داد؛ انديشه‌اي که وجه اصلي و شاخص آن، مشي قهرآميز و مبارزه مسلحانه بود. در اغلب تحليل‌هايي که در پاسخ به چرايي افزايش مبارزه مسلحانه با حکومت سنتي ايران، زنان سهم مبارزاتي خود را بيشتر از راه تربيت فرزندان مبارز و نيز پشتيباني از همسران فداکار به انجام مي‌رساندند؛ اما با راه‌يافتن گسترده زنان به محيط‌هاي آموزشي و دانشگاهي که کم و بيش مقارن همان ايام صورت مي‌گرفت، بسياري از زنان همراه با مردان در تظاهرات و اعتصابات صنفي و سياسي شرکت مي‌کردند و با گسترش مشي چريکي، زنان نيز همپاي مردان وارد اين نوع مبارزات شدند.»

درباره کتاب «ترانه و توفان»
کتاب حاضر 5 فصل دارد. فصل اول با عنوان «نگاهي به اوضاع سياسي، اقتصادي، و اجتماعي ايران در دهه‌هاي چهل و پنجاه» نام دارد و در زيربخش‌هايي به احزاب سياسي، ساختار اجتماعي و فرهنگي و روابط خارجي مي‌پردازد. در فصل دوم با نام «مشي مسلحانه و سازمان‌هاي چريکي در ايران» کتاب نگاهي دارد به سازمان‌هاي چريکي، گروه‌هاي مسلحانه، سازمان چريک‌هاي فدايي خلق ايران، سازمان مجاهدين خلق ايران و ديگر گروه‌هاي مسلحانه چپ‌گرا در ايران. «فعاليت‌هاي سياسي و اجتماعي زنان ايران در دوران معاصر» عنوان فصل سوم کتاب «ترانه و توفان» است. در اين فصل نويسنده مواردي نظير زنان ايران در تاريخ معاصر، زنان ايران در عصر مشروطه همچنين زنان ايران در عصر پهلوي، در دوران حکومت محمدرضا شاه و زنان در عصر پهلوي دوم را شرح مي‌دهد. فصل چهارم «حضور و جايگاه زنان ايران در مبارزات چريکي» نام دارد. در فصل چهارم موارد ديگري از مسائل زنان مانند: حضور زنان در عرصه مبارزه عليه حکومت پهلوي دوم، زنان چريک سازمان فدائيان خلق ايران و زنان مبارز مسلمان در زير بخش‌هايي بيان مي‌شود. فصل پنجم و پاياني کتاب به نتيجه‌گيري مباحث اختصاص دارد.
در بخشي از کتاب مي‌خوانيم:
«تئوري‌هاي جنگ چريکي در آمريکاي لاتين، به ويژه انقلاب کوبا، بر شکل‌گيري مسئله جنگ چريکي در ايران، تأثير بسياري داشته است. پيروزي جبهه آزادي‌بخش ملي الجزاير بر نيروهاي استعمارگر فرانسه، همچنين مبارزات نهضت ملي کنگو عليه ارتش استعماري بلژيک و جنگ نابرابر اما اسطوره‌اي ويتنام با آمريکا، از ديگر جريانات مبارزاتي مؤثر بر جنگ چريکي در ايران بود؛ اما در اين ميان انقلاب چين و پيروزي مارکسيسم در يک کشور جهان سومي غير صنعتي، به عنوان يک الگوي نوين مطرح شد. تئوري مائو عبارت بود از به راه ‌انداختن جنگ توده‌اي دراز مدت در روستاها و به شورش کشاندن دهقانان و سپس ايجاد مناطق آزاد شده و بعد از آن محاصره شهرها از طريق روستاها و در نتيجه سقوط شهرها و پيروزي انقلاب که اين تئوري بر مارکسيست‌هاي جهان سوم تأثير فوق‌العاده‌اي گذاشت. همچنين نظريات چه‌گوارا و مشي چريکي کوه، تئوري رژه دبره، مارکسيست فرانسوي و کارلوس ماريگلا برزيلي تئوريسن اصلي جنگ چريک شهري، از موارد اثرگذار بر شروع مبارزه در بين نيروهاي چريکي ايران محسوب مي‌شود. در سال‌هاي پاياني دهه چهل، عمليات مسلحانه چريک‌هاي فلسطيني و ماجراهاي هواپيما ربايي و گروگان‌گيري بر فکر و روحيه گروه‌هاي ايراني اثر تشويق کننده داشت. در برخي از کشورهاي آمريکاي لاتين، جنبش‌هاي چريک شهري به وجود آمده بود و به عمليات بانک‌زني، گروگان‌گيري، ربودن سفرا و وابستگان به سفارتخانه‌هاي آمريکا دست مي‌زدند.»
درباره نويسنده کتاب «ترانه و توفان»
محسن مديرشانه‌چي استاد علوم سياسي است که در سال 1336 به دنيا آمد. مديرشانه‌چي مدرک دکتراي تخصصي علوم سياسي‌ را از دانشگاه علوم و تحقيقات سال 1376 دريافت کرده است. او علاوه بر تأليف کتاب، تاکنون مقاله‌هاي بسيار نوشته و کتاب‌هايي نيز ترجمه کرده است. مديرشانه‌چي همچنين با سمت دانشيار دانشگاه آزاد اسلامي واحد مشهد و مدير کل پژوهش سازمان مطالعه کتب علوم انساني فعاليت داشته است. از ديگر فعاليت‌هاي دکتر محسن مديرشانه‌چي تدريس در دانشگاه فردوسي، علوم اسلامي رضوي، دانشگاه امام صادق و دانشگاه آزاد واحد کابل بوده است.
برخي از کتاب‌هاي محسن مديرشانه‌چي عبارت است از: «سياست خارجي ايران»، «فرهنگ احزاب» و «جمعيت‌هاي سياسي»
درباره چاپ و نشر کتاب «ترانه و توفان»
کتاب «ترانه و توفان» با عنوان فرعي «زنان و جنبش مسلحانه ايران دهه‌هاي چهل و پنجاه» توسط چاپخش منتشر شده است.