سرگذشت حاجی بابای اصفهانی

سرگذشت حاجي‌باباي اصفهاني
رماني که اگرچه اصلِ آن چندان اثرِ شاخصي به حساب نمي‌آيد، اما ترجم? فارسي‌اش يکي از شاهکارهاي کلاسيکِ ادبيات منثور فارسي است. ميرزا حبيب اصفهاني در ترجم? رمان سرگذشت حاجي‌باباي اصفهانيِ جيمز موريه چنان شيرينکاري و خلاقيت به خرج داده است که در واقع اين ترجمه را مي‌توان اثري تأليفي و يکي از پيش‌نمونه‌هاي داستان جديد فارسي در نظر گرفت. اين ترجم? خلاقانه همچنين يکي از نخستين تلاش‌هاي جدي براي ساده کردن نثر فارسي و آفريدن نثري است که بعدها در ادبيات معاصر ايران تکامل يافت.
سرگذشت حاجي‌باباي اصفهاني رماني است دربارة يک مرد شيادِ حقه‌باز و فرصت‌طلبِ ايراني به نام حاجي‌بابا که با نيرنگ و حقه کم‌کم خود را بالا مي‌کشد و به دستگاه دولت و دربار ايران راه مي‌يابد. اصلِ اين رمان را جيمز موريه نوشته بود و ميرزا حبيب اصفهاني، که اديبي خوش‌قريحه و هوشمند و ناراضي از اوضاع ايران و آشنا به چم و خم زبان و ادبيات کلاسيک فارسي بود، در آن زمينه‌اي يافت براي نقلِ فساد و نابساماني‌هاي ايرانِ عصر قاجار در قالب داستاني طنزآميز به زبان فارسي؛ پس دست به بازآفريني اين رمان زد و حاصل‌ اين بازآفريني اثري شد که امروزه از جمله ذخاير غنيِ زبان فارسي است.
کتاب سرگذشت حاجي‌باباي اصفهاني با ويرايش جعفر مدرس‌صادقي در نشر مرکز منتشر شده است. در اين ويرايش براي نخستين بار دست‌نويس خود ميرزا حبيب اصفهاني از اين کتاب مبنا قرار داده شده است.
درباره پديدآورندگان:
ميرزا حبيب اصفهاني (ه.ق1311 – 1251)، اديب، روشنفکر، مترجم و شاعر ايراني.
جيمز موريه (1849 – 1780)، ديپلمات و نويسنده بريتانيايي.
رتبه گودريدز: 87/3 از 5.