گذشته یک توهم - جستاری در باب اندیشه‌ کمونیسم در قرن بیستم

معرفی کتاب

معرفي کتاب گذشته يک توهم اثر فرانسوا فورهيک بازانديشي تاريخي و انتقادي درباره جريان چپ در قرن بيستم. کتاب گذشته يک توهم، با زيرعنوان «جستاري درباب انديشه کمونيسم در قرن بيستم»، اثري از فرانسوا فوره است که پس از انتشار به بحث‌هاي زيادي دامن زد.فرانسوا فوره در کتاب گذشته ي يک توهم کوشيده که ويژگي‌ها و غايت کمونيسم را در دل مهم‌ترين رويدادهاي سده بيستم جست‌وجو کند. درباره کتاب گذشته يک توهمکتاب گذشته ي يک توهم اثري در حوزه تاريخ انديشه است که در آن بر اساس سيري تاريخي به بررسي عملکرد جريان‌ها و حکومت‌هاي چپ در قرن بيستم پرداخته شده است.  آن‌طور که دبير مجموعه و ويراستار کتاب گذشته يک توهم در مقدمه‌اش نوشته، ترجمه و انتشار اين کتاب بر اساس دغدغه‌ها و پرسش‌هايي درباره ايران انجام شده است. او همچنين نوشته که اين اثر به دنبال درک جايگاهي است که ايده کمونيسم با وجود تجربيات غم‌انگيزي که زير پرچم خود پنهان کرده بود، در اذهان و قوه تخيل مردم داشت، ابتدا در اتحاد جماهير شوروي، سپس در ساير کشورهاي اروپايي و بعد در نقاط ديگر جهان از جمله در کشورهاي در حال توسعه و جهان سوم.کتاب گذشته ي يک توهم داراي بخش‌هايي با اين عناوين است: «شور و شوق انقلابي»، «جنگ جهاني اول»، «جذابيت جهاني انقلاب اکتبر»، «مومنان و اميدبريدگان»، «سوسياليسم در يک کشور واحد»، «کمونيسم و فاشيسم»، «کمونيسم و ضديت با فاشيسم»، «فرهنگ ضد فاشيستي»، «جنگ جهاني دوم»، «استالينيسم، مرحله اعلاي کمونيسم»، «کمونيسم جنگ سرد» و «آغاز پايان».  خلاصه کتاب گذشته يک توهمويراستار گذشته يک توهم در يادداشت ابتدايي‌اش به پيوند اين کتاب با تاريخ معاصر ايران اشاره کرده است. او در بخشي از يادداشت‌اش اين پرسش را مطرح کرده که: «نسبت ما ايرانيان با اين ايده، تاريخ آن و کتابي که اکنون در دست داريد چيست؟ پاسخ به اين پرسش کار چندان دشواري نيست، کافي است تاريخ يک سده اخير ايران را ورق بزنيم تا ببينيم کشورمان به واسطه نفوذ ايده کمونيسم و سلطه شوروي چه تاريخ پر فراز و نشيبي از سر گذرانده است. ترجمه و انتشار اين کتاب برآمده از دغدغه‌ها و پرسش‌هايي درباره ايران است. در کشوري که انديشه‌ها و ايده‌هاي کمونيستي بيش از يک سده ميان طبقات و اقشار مختلف از روشنفکران و دانشجويان تا کارگران و معلمان وجودي مستمر و تاثيرگذار داشته است، مواجهه انتقادي و پرسش از تاريخ آن ضروري است.» درباره فرانسوا فوره نويسنده کتاب گذشته يک توهمفرانسوا فوره، نويسنده، مدرس دانشگاه و تاريخ‌نگار فرانسوي است که در سال 1927 متولد شد و در ژوئيه 1997 درگذشت. او عضو آکادمي هنر و انجمن فلسفه امريکا، رئيس بنياد سن سيمون، استاد تاريخ فرانسه و مدير گروه انديشه اجتماعي دانشگاه شيکاگو بود. او به دليل آثاري که در زمينه تاريخي نوشت برنده جوايزي چون جايزه توکويل در سال 1990، جايزه علوم اجتماعي اروپا در سال 1996، جايزه انديشه سياسي هانا آرنت در سال 1996 شد. همچنين ديپلم افتخار دانشگاه هاروارد را هم دريافت کرد. فوره نويسنده‌اي پرکار بود و در کارنامه او دست‌کم 13 عنوان کتاب ديده مي‌شود. او بنيان‌گذار رويکرد و مکتب جديدي در تاريخ‌نگاري و مطالعات مربوط به انقلاب است. او رهبر مکتب تجديدنظرگراييِ مورخاني شد که روايت مارکسيستي انقلاب فرانسه را به عنوان شکلي از مبارزه طبقاتي به چالش کشيدند. فوره انقلاب را بيش از آنکه نتيجه تضادهاي طبقاتي و اجتماعي ببيند، حاصل معاني و کاربرد ايده‌هاي برابري‌طلبانه و دموکراتيک در نظر مي‌گرفت. او لقب شواليه لژيون دونور را دريافت کرد و در سال 1997 يکي از چهل چهره جاويد آکادمي فرانسه شد که بالاترين تراز افتخار روشنفکري در فرانسه است. از او به جز کتاب «گذشته يک توهم» آثار ديگري چون «دروغ‌ها، شورها، توهمات» و «فاشيسم و کمونيسم» به فارسي ترجمه شده است. کتاب گذشته يک توهم براي چه کساني مناسب است؟گذشته يک توهم براي دانشجويان و پژوهشگران رشته‌هاي مختلف علوم انساني و به طور کلي علاقه‌مندان به تاريخ و جريا‌ن‌هاي سياسي در دوران معاصر مناسب است.