در سایه انسان

معرفي کتاب در ساي? انسان

سفري جذاب و مهيج و علمي به دنياي شامپانزه‌ها. در ساي? انسان، با عنوان اصلي In the Shadow of Man، کتابي‌ست که ما را با خود به جنگل‌هاي تانزانيا مي‌برد و با شامپانزه‌ها همنشين مي‌کند.
متن اصلي کتاب در ساي? انسان اولين بار در سال 1971 منتشر شده است.

دربار? کتاب در ساي? انسان

جين گودال براي شناخت شامپانزه‌ها آن‌قدر ميان شامپانزه‌هاي جنگل‌هاي گمبه در تانزانيا پرسه زد تا اين خويشاوندان انسان با او غريبگي نکنند. آن ‌وقت بود که توانست وجوه گوناگون زندگي اجتماعي و فردي آن‌ها را دريابد و در ساي? انسان را بنويسد.
در ساي? انسان کتابي‌ست که علاوه بر ارزش علمي، جذابيت‌هايي رمان‌گونه دارد و درواقع نقط? تلاقي گزارش مستند علمي و داستان و خاطره و خودزندگي‌نامه و سفرنامه است. اين کتاب امکان تماشاي شامپانزه‌ها از فاصله‌اي نزديک را فراهم مي‌کند و عجايب و غرايب دنياي اين جانوران بامزه را نشانمان مي‌دهد.
جين گودال ما را از ابتداي سفرش به دنياي شامپانزه‌ها تا اخت‌شدن تدريجي با آن‌ها و راه‌يافتن به دنيايشان با خود همراه مي‌کند و شامپانزه‌ها را از کودکي تا بزرگسالي و پيري و مرگشان دنبال مي‌کند.
کتاب در ساي? انسان جين گودال از بيست‌ويک فصل و پنج پيوست تشکيل شده است. عناوين فصول اين کتاب عبارتند از: «آغاز»، «روزهاي اول»، «نخستين مشاهدات»، «زندگي اردويي»، «باران»، «آمدن شامپانزه‌ها به اردوگاه»، «زندگي جنسي فلو»، «ايستگاه تغذيه»، «فلو و خانواده‌اش»، «سلسله‌مراتب»، «گسترش مرکز تحقيقات»، «نوزاد»، «کودک»، «نوجوان»، «روابط بزرگسالي»، «بابون‌ها و شکار»، «مرگ»، «مادر و کودک»، «در ساي? انسان»، «سبُعيت انسان» و «ضميم? خانوادگي».
پيوست‌هاي کتاب هم عبارتند از: «مراحل رشد»، «آواها و حالات صورت»، «سلاح و استفاده از ابزار»، «رژيم غذايي» و «شامپانزه‌ها و رفتار انساني».
در ساي? انسان با ترجم? حميدرضا حسيني و عبدالحسين وهاب‌زاده در نشر نو منتشر شده است.

بخشي از کتاب در ساي? انسان

«در بيست‌متري من دو شامپانز? نر روي زمين نشسته بودند و به من خيره شده بودند. نفسم بند آمد، منتظر ماندم وحشت‌زده جست‌وخيز کنند، اتفاقي که معمولاً در برخوردهاي غافلگيران? من و شامپانزه‌ها در فاصل? نزديک پيش مي‌آمد. ولي هيچ اتفاق خاصي نيفتاد. دو شامپانز? بزرگ همين‌طور ساکت به من خيره شده بودند. خيلي آرام گرفتم نشستم، و بعد از چند دقيقه، دو شامپانزه با آرامش بنا کردند به جوريدن هم.
همان‌طور که تماشا مي‌کردم و باورش هنوز برايم سخت بود، سرهاي دو شامپانز? ديگر را هم ديدم: يک ماده و يک خردسال. از بالاي علف‌هاي طرف ديگرِ فضاي باز کوچک جنگلي با دقت به من نگاه مي‌کردند. تا سر چرخاندم به طرفشان، سرشان را دزديدند، ولي دوباره زود، يکي پس از ديگري، در ميان شاخه‌هاي پايين‌تر درختي حدوداً در همان چهارمتري پيدايشان شد. خيره به من تقريباً بي‌حرکت همان‌جا گرفتند نشستند.
بيش از نيم سال بود که داشتم هم? سعي‌ام را مي‌کردم که ترسِ فطري شامپانزه‌ها از خودم را برطرف کنم، ترسي که باعث مي‌شد همين که به بوته‌ها نزديک مي‌شدم غيبشان بزند. اوايل حتي وقتي که من ازشان پانصد متر دورتر و در آن طرف آبکند بودم، فرار مي‌کردند. حالا دو تاشان آن‌قدر نزديک من نشسته بودند که حتي صداي نفس‌هايشان را مي‌شنيدم.
بي‌شک اين پرغرورترين لحظ? عمرم بود. دو موجود باشکوه که پيش روي من داشتند همديگر را مي‌جوريدند مرا پذيرفته بودند.»

دربار? جين گودال، نويسند? کتاب در ساي? انسان

ديم جين موريس گودال (Dame Jane Morris Goodall)، معروف به جين گودال (Jane Goodall)، متولد 1934، نخستي‌شناس، جانورشناس و انسان‌شناس انگليسي است. جين گودال به‌مدت شصت سال تعاملات خانوادگي و اجتماعي شامپانزه‌هاي وحشي را مورد مطالعه قرار داده و از برجسته‌ترين شامپانزه‌شناسان جهان است. او همچنين به‌طور گسترده‌ در حوز? مسائل مربوط به رفاه و حفاظت جانوران کار کرده است.
جين گودال در آوريل 2002 به‌عنوان پيام‌آور صلح سازمان ملل معرفي شد. او همچنين عضو افتخاري شوراي آيند? جهاني، بنيانگذار مؤسسه‌اي به نام «جين گودال» و از سال 2022 عضو هيئت‌مدير? پروژ? حقوق غيربشري است.
جين گودال علاوه بر کتاب‌هاي علمي حوز? بزرگسال، کتاب‌هايي هم براي کودکان و نوجوانان نوشته است. از آثار او مي‌توان به کتاب‌هاي «آفريقا در خون من»، «ده اعتماد: آنچه بايد براي مراقبت از حيواناتي که دوستشان داريم انجام دهيم» و «زندگي من با شامپانزه‌ها» اشاره کرد.

کتاب در ساي? انسان براي چه مخاطباني مناسب است؟

خواندن در ساي? انسان جين گودال را به هم? علاقه‌مندان زيست‌شناسي، خصوصاً علاقه‌مندان مطالعه دربار? شامپانزه‌ها، پيشنهاد مي‌کنيم.