مجمع الجزایر گولاگ 3 جلدی
مشخصات
معرفی
معرفي کتاب مجمع الجزاير گولاگ
روسي? استاليني و اردوگاههاي کار اجباري در شوروي، بهروايت الکساندر سولژنيتسين. کتاب سهجلدي مجمعالجزاير گولاگ، يک متن کلاسيک درباب تصفيههاي هولناک استاليني و زندگي در اردوگاههاي کار اجباري شوروي است.
مجمعالجزاير گولاگ، نخستين بار در سال 1973 به زبان روسي و در سه جلد در فرانسه منتشر شد، اما طولي نکشيد که اين کتاب بهصورت مخفيانه به روسي? شوروي راه يافت و به يکي از نمونههاي کلاسيک ادبيات مخفي و زيرزميني که «ساميزدات» ناميده ميشد و در شوروي و ديگر کشورهاي کمونيستي در برابر نظام توتاليتر قد علم کرده بود، بدل شد.
دربار? کتاب مجمع الجزاير گولاگ
الکساندر سولژنيتسين که خود تجرب? تلخ و هولناک اسارت در اردوگاههاي کار اجباري شوروي را که توسط سازماني موسوم به «گولاگ» اداره ميشد از سر گذرانده بود، در مجمعالجزاير گولاگ اين تجربه را با تجرب? ديگر زندانيان گولاگ و اسناد و مدارکي که در زمان نوشتن اين کتاب به آنها دست يافته بود درآميخت و با طنزي تلخ، تصويري از حکومت وحشت و وضعيت هولناک اردوگاههاي شوروي ارائه داد.
سولژنيتسين زماني دست به نگارش مجمعالجزاير گولاگ زد که دنيا هنوز آنقدرها از آنچه در درون کشورهاي کمونيستي ميگذشت خبر نداشت و کمتر کسي ميدانست که چه جنايتهايي در روسي? استاليني رخ داده و در اردوگاههاي کار اجباري شوروي چه ميگذرد. بنابراين کتاب مجمعالجزاير گولاگ يکي از اولين روايتهاي دستاول از تاريخ و گولاگ و عصر وحشت در شوروي است؛ روايتي که نويسنده در آن تجربههاي مستقيم خود و ديگران از گولاگ را بهمثابه يک داستان واقعي نقل کرده و کتابي پديد آورده که هم مستند است و هم داراي جذابيتهاي داستاني.
جلد اول مجمعالجزاير گولاگ آغاز سفر به دل تاريکي روسي? کمونيستي و آشنايي با نهاد «گولاگ» بهعنوان نمودي از نظام مخوف شوروي است. در اين مجلد از کتاب، وارد اردوگاههاي کار اجباري ميشويم و از ديد جزئينگر نويسنده به سيستمي پليسي و آميخته به هراس و سوءظن قدم مينهيم و محيطي را به تماشا مينشينيم که انباشته از ترس و تحقير و ظلم و رنج و تجسم لگدمال شدن شأن انساني است.
سولژنيتسين در جلد اول مجمعالجزاير گولاگ از بازداشت و زندان و شرايطي که محبوسين گولاگ در آن بهسر ميبردند و اضطرابها و نگرانيهاي آنها و ظلمي که به آنها ميشده و آزارهايي که ميديدهاند سخن ميگويد و از طرز رفتار با زندانيان و چگونگي زندگيشان در اردوگاه.
جلد دوم کتاب مجمعالجزاير گولاگ، ضمن ادام? شرح پردرد نويسنده از آنچه در اردوگاههاي شوروي ميگذشت، در بر دارند? تاريخچهاي از اردوگاههاي تجميع در شوروي است. سولژنيتسين در اين مجلد از مجمعالجزاير گولاگ توضيح ميدهد که سنگ بناي گولاگ در اصل نه دور? استالين که قبلتر و از همان ابتداي انقلاب اکتبر 1917 روسيه و با به قدرت رسيدن لنين نهاده شد.
در جلد سوم کتاب مجمعالجزاير گولاگ هم، ضمن شرح شکنجههاي هراسآوري که در اردوگاههاي شوروي انجام ميشد، نقل داستان کساني از زندانيان گولاگ را ميخوانيم که جسورانه تلاش کردند عليه عوامل گولاگ و خبرچينان و همدستانشان مقاومت کنند. اين مجلد از مجمعالجزاير گولاگ همچنين حاوي مطالبي دربار? سيستم قضايي ناعادلانه و فاسد و مخوف روسي? شوروي است؛ سيستمي که در آن صورتجلسههاي دادگاهها دستکاري ميشد و قاضيها بهدلخواه و صلاحديد خود چيزهايي را از صورتجلسهها حذف ميکردند.
کتاب سهجلدي مجمعالجزاير گولاگ با ترجم? احسان سنايي اردکاني در نشر مرکز منتشر شده است. اين ترجمه با يادداشت نويسنده بر ترجم? انگليسي کتاب، که اساس ترجم? فارسي بوده، و نيز با مقدم? اَن اپلبام بر مجمعالجزاير گولاگ همراه است.
بخشي از کتاب مجمع الجزاير گولاگ
«چطور بايد به اين مجمعالجزايز سربهمُهر رسيد؟ ساعتبهساعت پرواز و کشتي و قطار دارد – اما دريغ از يک نشان و علامت که بگويد به کدام مقصد. منتها اگر بليطش را بخواهي، تحويلداران باجه يا دفاتر مسافرتي در جوابت هاج و واج ميمانند. از کليت اين مجمعالجزاير، يا هريک از جزاير بيشمار آن، نه چيزي ميدانند و نه اصلاً شنيدهاند.
کساني که براي رتقوفتق امور عازم مجمعالجزايرند از طريق دواير آموزش وزارت کشور به آنجا ميرسند.
کساني که براي نگهباني عازماند هم از طريق مراکز نظاموظيفه احضار ميشوند.
و کساني هم که مثل من و شما، خوانند? عزيز، به آنجا عازماند تا که بميرند، صرفاً و اجباراً از طريق بازداشت به آنجا ميرسند.»
دربار? الکساندر سولژنيتسين، نويسند? کتاب مجمع الجزاير گولاگ
الکساندر ايزايويچ سولژنيتسين (????????? ??????? ??????????)، متولد 1918 و درگذشته به سال 2008، مورخ، جُستارنويس و داستاننويس روس و برند? جايز? نوبل ادبيات سال 1970 است.
سولژنيتيسن يکي از بازماندگان اردوگاههاي کار اجباري و از جمله منتقدان و مخالفان مشهور اتحاد جماهير شوروي بود. انتقادات صريح او از کمونيسم و نظام شوروي نقش مهمي در آگاهي جامع? جهاني از اختناق در شوروي و خصوصاً آگاهي از اردوگاههاي کار اجباري و شرايط اين اردوگاهها داشت.
از آثار الکساندر سولژنيتيسن ميتوان به کتابهاي «بخش سرطان» و «يک روز از زندگي ايوان دنيسوويچ» اشاره کرد.
کتاب مجمع الجزاير گولاگ براي چه مخاطباني مناسب است؟
خواندن مجمعالجزاير گولاگ را به هم? علاقهمندان تاريخ و خاطرهنگاري، خصوصاً آنها که به مطالعه دربار? توتاليتاريسم و تاريخ روسي? استاليني و اردوگاههاي کار اجباري شوروي علاقهمند هستند پيشنهاد ميکنيم.