شاهرخ مسکوب: نامیرایان 1

معرفي کتاب «شاهرخ مسکوب» اثر علي بزرگيان
جستاري درباره يکي از مهم‌ترين روشنفکران معاصر ايراني. کتاب «شاهرخ مسکوب» نخستين جلد از مجموعه‌اي با عنوان «ناميرايان» است که در آن به ترسيم سيماي شاهرخ مسکوب پرداخته شده است.
در کتاب «شاهرخ مسکوب» با فراز و فرودهاي زندگي شاهرخ مسکوب روبروييم، فراز و فرودهايي که در پيوند با سه رخداد مهم تاريخ معاصر ايران در نظر گرفته شده و روايت شده‌اند.

درباره کتاب «شاهرخ مسکوب»
شاهرخ مسکوب به عنوان نويسنده، مترجم، پژوهشگر و به خصوص شاهنامه‌پژوه شناخته مي‌شود اما گستره علايق و دغدغه‌هاي او بسيار گسترده بود. مسکوب از شاخص‌ترين جستارنويسان معاصر ايراني است که در کارنامه‌ به جا مانده از او طيف وسيعي از موضوعات ديده مي‌شود. مسکوب به نسلي از روشنفکران ايراني تعلق داشت که در دوره‌اي پرتلاطم زيستند. زندگي مسکوب به عنوان روشنفکري متعهد از تلاطم‌هاي اجتماعي و سياسي ايران برکنار نبود و اين موضوعي است که در زندگينامه‌ مختصر او که اخيرا در کتابي با عنوان «شاهرخ مسکوب» منتشر شده ديده مي‌شود.
علي بزرگيان، نويسنده کتاب «شاهرخ مسکوب»، او را زنده‌ترين نويسنده و روشنفکر درگذشته ايراني ناميده است چرا که معتقد است چند نسل محتلف ارتباط و پيوندشان را با او و آثارش حفظ کرده‌اند.
در کتاب «شاهرخ مسکوب» به زندگي او در بستر سه نقطه عطف مهم در تاريخ معاصر ايران نگريسته شده است: اشغال ايران به دست متفقين و از پي آن تبعيد رضاشاه، کودتاي 28 مرداد 1332 و سرانجام انقلاب 1357. نويسنده کتاب معتقد است که هر يک از اين وقايع بر حيات شخصي، سياسي و فکري مسکوب اثرگذار بودند به اين ترتيب که اولي او را از ملي‌گرايي افراطي رهانيد، دومي او را از حزب توده گريزان کرد و سومي آغازي شد بر تبعيد خودخواسته‌اش به پاريس.
کتاب «شاهرخ مسکوب» روايتي است از زندگي مسکوب اما در اين کتاب به تمام جوانب زندگي مسکوب پرداخته نشده و دوم اينکه نويسنده به تمام نوشته‌هاي مسکوب نپرداخته است بلکه صرفا به آثاري از او اشاره کرده که براي روايت اين زندگينامه به آنها نياز داشته است.
برخي از نقل‌قول‌هايي که در کتاب «شاهرخ مسکوب» آمده، حاصل گفت‌وگوهاي شخصي نويسنده کتاب با حسن کامشاد، علي بنوعزيزي، رامين جهانبگلو، گلي ترقي، احمد کريمي‌حکاک، سروش حبيبي، ميرمهدي اديب‌سلطاني و احمد مسکوب (برادرزاده شاهرخ مسکوب) است.

خلاصه کتاب «شاهرخ مسکوب»
کتاب «شاهرخ مسکوب» تاملي است در سرگذشت و حيات يکي از مهم‌ترين روشنفکران ايراني معاصر. اين کتاب را البته نمي‌توان يک زندگينامه به معناي دقيق دانست چرا که عمدتا بر سه برهه مهم از زندگي مسکوب تمرکز کرده است. سه برهه‌اي که از حيث سياسي و تاريخي در ايران معاصر حايز اهميتند. در بخشي از کتاب «شاهرخ مسکوب» مي‌خوانيم: «بيشتر وقت‌ها گوشه‌اي کز مي‌کرد و به گذشته مي‌انديشيد. در اين سفرهاي دروني، بارها خويش را کاويد، در خود تامل کرد، و انديشه‌هايش را بازنگريست، دور از هياهوي درون زندان و بيرون آن. در زندان بيشتر هم‌مسلکانش يا همچنان مشغول مشت‌زني ايدئولوژيک بودند يا در نوشتن ندامت‌نامه و توبه‌نامه و افشاي مخفيگاه هم‌حزبي‌ها از هم پيشي مي‌گرفتند. او که عفو خويش از کسي نمي‌طلبيد گوشه‌اي نشست به کار بازنگري، بازجستن خويش. انگار مي‌خواست خود را در تاريخ بيابد، احضار کند، و از او، از خود، بازخواست کند.»

درباره علي بزرگيان نويسنده کتاب «شاهرخ مسکوب»
علي بزرگيان، متولد 1362، روزنامه‌نگار ايراني است که با نشريات گوناگون و به خصوص «انديشه پويا» همکاري داشته است. او گزارش‌هاي متعددي درباره چهره‌هاي برجسته فرهنگي و سياسي ايران نوشته است.

کتاب «شاهرخ مسکوب» براي چه کساني مناسب است؟
علاقه‌مندان به فرهنگ و تاريخ ايران در دوره معاصر مخاطبان اصلي کتاب «شاهرخ مسکوب» هستند. همچنين خوانندگاني که به کتاب‌هاي زندگينامه علاقه دارند از خواندن اين کتاب لذت زيادي خواهند برد.