مغالطه های پرکاربرد - 44 ترفند کثیف برای برنده شدن در بحث ها

معرفی کتاب مغالطه های پرکاربرد اثر ریچارد پل و لیندا الدر

در باب شناخت خودفریبی، دیگرفریبی و مغالطه: مغالطه‌های پرکاربرد عنوان کتابی است که به شکل مختصر و با زبانی ساده به ما می‌آموزد که اندیشه‌مان را به شیوه‌ای درست به کار گیریم. ما در زندگی شخصی‌مان، در روابط دوستانه و کاری‌مان و حتی هنگامی که مشغول فکر کردن هستیم، بارها از مغالطه استفاده کرده‌ایم و احتمالا در بسیاری از موارد حتی متوجه این مسئله هم نشده‌ایم. اما مغالطه مفهومی مهم و پرکابرد در زندگی ما است. آنچه در کتاب مغالطه‌ های پرکاربرد با زیرعنوان 44 ترفند کثیف برای برنده شدن در بحث ها آمده، جستارهایی به زبان ساده است که نشان می‌دهد هریک از ما چگونه در مواجه با جهان و انسان‌های پیرامون‌مان از مغالطه استفاده می‌کنیم.

مجموعه مقالات مغالطه های پرکاربرد نخستین‌بار در سال 2004 منتشر شد و پس از آن بارها تجدیدچاپ شده و به زبان‌های مختلفی هم برگردانده شده است.

درباره کتاب مغالطه های پرکاربرد

نویسندگان کتاب مغالطه های پرکاربرد از دو شیوه برای مطالعه مغالطه‌ها نام برده‌اند: یکی شیوه سنتی که در آن نشان می‌دهند که از چه راه‌هایی می‌توان استدلال‌های ناصحیح را صحیح جلوه داد. در این شیوه این راه‌ها را تعریف می‌کنند، درباره آنها توضیح می‌دهند و نمونه‌هایی از آنها را ذکر می‌کنند.

اما افزون بر این روش، شیوه دیگری هم برای شناخت مغالطه و به خصوص مغالطه‌ های پرکاربرد وجود دارد که عمیق‌تر است. در این شیوه، ارتکاب مغالطه‌ها به تلاش انسان برای تحقق منافع و امیال نامعقولش ربط داده می‌شود.

ریچارد پل و لیندا الدر، نویسندگان جستارهای مغالطه های پرکاربرد نوشته‌اند که در شیوه نخست، ما صرفا اسم و تعریف مغالطه‌ها را به خاطر می‌سپاریم و چیز زیادی یاد نمی‌گیریم. همان اسم‌ها و تعریف‌ها را هم بسیار زود فراموش می‌کنیم. ذهنمان تا حد زیادی دست‌نخورده باقی می‌ماند و بنابراین دگرگونی اساسی‌ای در ذهن‌مان رخ نمی‌دهد.

در شناخت مغالطه‌های پرکاربرد شیوه دومی که به آن اشاره شد، کمک می‌کند تا بینشی ماندگار به شیوه کار ذهنی در این زمینه پیدا کنیم. با این شیوه می‌آموزیم که ذهن انسان چگونه برای پیش بردن هدف‌هایش از استدلال‌های ناصحیح و ترفندهای فکری استفاده می‌کند.

مجموعه مقالات مغالطه های پرکاربرد بینش‌ها و ابزارهای فکری اساسی در اختیار ما قرار می‌دهند تا به گونه درست‌تری با خود و جهان اطراف‌مان روبرو شویم. جهانی که آن را عصر رسانه‌ها نامیده‌اند و رسانه‌های آن گله‌وار، به دنبال هم حرکت می‌کنند و مردم نیز در پی آنها می‌روند.

کتاب مغالطه های پرکاربرد به ما می‌آموزد که در چنین جهانی از قربانی شدن اندیشه‌مان جلوگیری کنیم و ثانیا از یک اتفاق بدتر نیز جلوگیری کنیم: این که خودمان به یکی از سردسته‌های این گله‌ها تبدیل نشویم.

دستیابی به این ابزارها و بینش‌ها، که مبنایشان صداقت و یکپارچگی است، باید هدف نهایی مطالعه مغالطه‌ها باشد و هدف کتاب مغالطه های پرکاربرد نیز همین است. درواقع هدف نهایی این کتاب، تقویت مهارت‌های استدلال و ترویج تفکر منطقی و منصفانه در بحث‌ها و مناظره‌ها است.

کتاب مغالطه های پرکاربرد یکی از عناوین مجموعه راهنمای اندیشه‌ورزان است. کتاب‌های این مجموعه مخاطب‌محور هستند و از این‌رو مهدی خسروانی به جای ترجمه آنها تصمیم به بازنویسی آنها گرفته است چرا که می‌خواسته به این طریق کتاب‌ها را با نیاز خواننده فارسی‌زبان متناسب کند. اگرچه متن فارسی از نظر محتوا هیچ مغایرت یا تضادی با متن اصلی اثر ندارد.

در تمام کتاب‌های مجموعه راهنمای اندیشه‌ورزان، نظیر ماهیت و کارکردهای تفکر نقادانه و خلاقانه و تفکر نقادانه درباره مسایل اخلاقی از توضیح مفصل درباره مفاهیمی مثل چیستی تفکر نقادانه یا اهمیت تفکر نقادانه پرهیز شده و تلاش شده کتاب‌ها تا جای ممکن مختصر باقی بمانند تا طیف گسترده‌تری از خوانندگان از این مجموعه بهره ببرند.

خلاصه کتاب مغالطه های پرکاربرد

اکثریت غالب انسان‌ها باورهایشان را آزادانه برنگزیده‌اند و باورهایشان نتیجه شست‌وشوی مغزی و شرطی‌سازیِ اجتماعی است. آنها درباره اندیشیدن‌شان تامل نمی‌کنند و ذهنشان فرآورده عامل‌های اجتماعی و شخصی است؛ عامل‌هایی که هیچ‌گاه آنها را نشناخته‌اند، مهار نکرده‌اند، و حتی به آنها نپرداخته‌اند. باورهای شخصی این افراد غالبا ریشه در پیش‌داوری‌هایشان دارد. کلیشه‌ها، تصویرهای کاریکاتوری از امور، ساده‌سازی‌های بیش از اندازه، تعمیم‌های فراگیر، وهم‌ها، توهم‌ها، دلیل‌تراشی‌ها، دوراهی‌های کاذب، و مصادره به مطلوب‌ها بخش اصلی اندیشیدن آنها را تشکیل می‌دهند.

درباره نویسندگان کتاب مغالطه های پرکاربرد

ریچارد پل، نویسنده و متخصص در زمینه آموزش تفکر انتقادی است. او پژوهش‌های ارزنده‌ای در این زمینه منتشر کرده و مدرس دانشگاه ایالتی سونوما هم بوده است. لیندا الدر، نویسنده، روانشناس تربیتی و رئیس بنیاد تفکر انتقادی است. او نیز متخصص تفکر انتقادی است و به به طور خاص به روابطه میان فکر و هیجان علاقه‌مند است. از این دو نویسنده کتاب‌های دیگری نظیر تفکر نقادانه درباره مسائل اخلاقی و معیارهای قابلیت در تفکر نقادانه به فارسی منتشر شده است.

کتاب مغالطه های پرکاربرد برای چه کسانی مناسب است؟

کتاب مغالطه های پرکاربرد به دانشجویان رشته‌های علوم انسانی و اجتماعی و در سطحی عام به همه خوانندگانی که در پی آموختن شیوه‌های صحیح‌ تفکر هستند پیشنهاد می‌شود.