کتاب «شش نام زيبايي» نوشت? کريسپين سارتول
کندوکاوي فرهنگي، فلسفي و زبانشناختي در مفهوم زيبايي در فرهنگهاي مختلف. کتاب «شش نام زيبايي»، با عنوان اصلي Six names of beauty، با جستجو در ريشه و خاستگاه کلماتي که در چند فرهنگ و زبان و سرزمين مختلف به زيبايي دلالت دارند و براي ناميدن زيبايي بهکار ميروند، مخاطبان خود را با جنبههاي گوناگون زيبايي و تلقيهاي مختلف از آن مواجه ميکند.
کلماتي هستند که چه بسا از بس به کار ميروند، در غبار عادت و کليشه گم شده باشند و کسي به عمق مفهوم آنها توجه نکند. «زيبايي» نيز کلمهايست از اين دست.
کريسپين سارتول در کتاب «شش نام زيبايي» به پژوهشي فلسفي، فرهنگي و زبانشناختي در حوزه زيبايي دست زده است تا اين مفهوم را از غبار عادت و تکرار بيرون بکشد و توجه مخاطب را اين بار از منظري تازه و متفاوت به اين کلمه و معادلهاي آن در فرهنگها و زبانهاي مختلف جلب کند.
کتاب «شش نام زيبايي» نامهايي را که ملل مختلف بر زيبايي نهادهاند در چشماندازي تاريخي و فکري و فرهنگي بررسي و تحليل ميکند تا ما را به تأمل درباره زيبايي و امر زيبا وادارد و حساسيت ما را نسبت به زيبايي و وجوه گوناگون آن برانگيزد.
پس از خواندن کتاب «شش نام زيبايي» چه بسا با حساسيت زيباييشناختي بيشتري جهان و پديدههاي آن را نظاره کنيم و اگر چيزي را زيبا يافتيم به دليل زيبايي آن و اينکه چه چيز در آن و نيز چه چيز در خودمان باعث شده است که آن را زيبا بيابيم بينديشيم.
متن اصلي کتاب «شش نام زيبايي» اولين بار در سال 2004 منتشر شده است.
مروري بر کتاب «شش نام زيبايي»
کتاب «شش نام زيبايي»، چنانکه کريسپين سارتول در پيشگفتار اين کتاب اشاره ميکند، «بر محور بحثهايي درباره کلماتِ ناظر به زيبايي در شش زبان سامان يافته است.»
کلمات مورد بحث در کتاب «شش نام زيبايي»، که نام هرکدام به همراه معنا و مفهومي که از آنها مُراد ميشود نام يکي از فصلهاي ششگان? کتاب هم هست، عبارتند از:
بيوتي (انگليسي): متعلقِ تمنا، يافا (عبري): درخشش، شکوفايي، سوندِرا (سانسکريت): کل، مقدس، توکالُن (يوناني): ايده، ايدئال، وابي – سابي (ژاپني): فروتني، ناتمامي و هوژو (ناواهو): سلامت، هماهنگي.
سارتول در پيشگفتار کتاب «شش نام زيبايي»، بعد از آوردن فهرست اين کلمات، توضيحي را ميافزايد که درواقع توضيح رويکرد او در اين کتاب هم هست. او مينويسد: «همانطور که اين کلمات نشان ميدهند، آن جنبههايي از زيبايي که در هنر و معنويتِ ملتهاي مختلف درک و تحسين شدهاند تنوع چشمگيري دارند. شايد به نظر برسد برخي از آنها با يکديگر ناسازگارند. اما کنارِ هم قرار دادنشان موجبِ حساسيت ما به امکانِ زيبايي ميشود.
هر فرهنگي با محيطها، نيازها و تواناييهاي مختلف جهت مييابد، اموري که ما را به واکاوي جنبههاي مختلفِ امور زيبا سوق ميدهند. براي مثال، درحاليکه واژه يونانيِ توکالُن به تحسين صورت انسانيِ کامل، روشنايي به هر دو معناي حقيقي و مجازي و مفاهيم انتزاعي همچون مفاهيم رياضيات دلالت ميکند، واژه ژاپنيِ وابي – سابي امور خاکي، امور جزئي و امور ناتمام را بزرگ ميدارد.»
کتاب «شش نام زيبايي» ما را به سفري از غرب تا شرق ميبرد و نامهاي زيبايي را در شش گوش? جهان ميکاود و از چندوچون و چرايي پديد آمدن اين نامها سخن ميگويد.
کتاب «شش نام زيبايي» سياحتيست جذاب و هيجانانگيز که ما را حول مفاهيم مختلف زيبايي در فرهنگهاي گوناگون ميگرداند و اين امکان را فراهم ميکند که ببينيم هر سرزمين و جغرافيايي، بهواسط? مختصات فرهنگي و تاريخي و جامعهشناختي و روانشناختي و... که مجموعاً روح آن سرزمين را شکل دادهاند، چه تلقياي از زيبايي دارد و چه چيز را زيبا ميداند و دلايل و معيارهايش براي زيبا شمردن يک چيز چيست.
در کتاب «شش نام زيبايي» از کندوکاو در واژههايي که هر يک از سرزمينهاي مورد بررسي در اين کتاب براي زيبايي به کار ميبرند به عمق مفهوم زيبايي در هرکدام از اين سرزمينها ميرسيم و اينگونه زيبايي را از چند منظر مختلف و متنوع ميشناسيم و چشماندازي وسيع از مفهوم زيبايي و امور زيبا به دست ميآوريم.
چه بسا در کتاب «شش نام زيبايي» با تعاريف و تلقيهايي متضاد از زيبايي مواجه شويم، اما مجموع اين تلقيها ما را با گسترهاي متنوع از زيبايي روبهرو ميکند و باعث ميشود نگاهي تکبُعدي به زيبايي نداشته باشيم.
سارتول، خود کتاب «شش نام زيبايي» را «کتاب لحظهها» مينامد؛ کتابي که بهگفت? او «ميتوان تورقش کرد، بهجاي آنکه آن را از اول تا آخر خواند» و البته او ابرازِ اميدواري ميکند که «انباشتِ لحظهها» در اين کتاب «نوعي ساختار به نمايش بگذارد که بتواند مجموعهاي منسجم از تجربهها به دست دهد.»
درباره کريسپين سارتول، نويسنده کتاب «شش نام زيبايي»
کريسپين سارتوِل (Crispin Gallagher Sartwell)، متولد 1958، فيلسوفِ آنارشيست و روزنامهنگار امريکايي است. سارتوِل دانشيار فلسفه در کالج ديکنسون پنسيلوانياست.
از آثار او ميتوان به «زيباييشناسي سياسي» و «راه رهايي: جادو، جنون، زيبايي و کلبيمسلکي» اشاره کرد.
درباره ترجم? فارسي کتاب «شش نام زيبايي»
کتاب «شش نام زيبايي» چهارمين کتاب از «مجموع? هنرشناسي» نشر کرگدن است. اين مجموعه، که بهدبيري محسن کرمي، عضو هيئت علمي دانشگاه صداوسيما، در نشر کرگدن منتشر ميشود، چنانکه در يادداشت دبير مجموعه آمده، به کتابهايي اختصاص دارد که «چهارچوبهاي اصلي حوزههاي هنرشناسي – و در رأس همهي آنها فلسفهي هنر و/ يا زيباييشناسي – را ميکاوند» و نيز به پرسشهاي مهم و متداول درباب هنر و ماهيت و کارکردهاي آن ميپردازند.
کتاب «شش نام زيبايي» با ترجم? مريم خدادادي و ياسر پوراسماعيل منتشر شده است.
مريم خدادادي، متولد 1363، مترجم کتابهايي چون «بگومگوهاي زندگي مشترک بهروايت مدرس? دو باتن»، «عشق و آگوستين قديس»، «رشک» و «فلسفه قارهاي در قرن بيستم» است.
ياسر پوراسماعيل، متولد 1360، مترجم کتابهايي چون «آن زن ديگر»، «فضيلتهاي اجتماعي بهروايت مدرس? دو باتن» و «متفکران بزرگ فلسف? ذهن» است.
رتب? کتاب «شش نام زيبايي» در گودريدز: 3.69 از 5.
