کتاب «تاريخ مردمي فوتبال» نوشت? ميکائيل کوريا
روايتي از تاريخ فوتبال از منظري مردمي، اجتماعي و سياسي. کتاب «تاريخ مردمي فوتبال»، با عنوان اصلي Une histoire populaire du football، تاريخ فوتبال را، از آغاز تا امروز، از چشماندازي متفاوت با چشمانداز رسمي و قراردادي فرادستان روايت ميکند.
ميکائيل کوريا در کتاب «تاريخ مردمي فوتبال» بر آن است که ورزش محبوب و پرطرفدار فوتبال را از انحصار قدرتهاي مسلط و شرکتهاي تجاري بزرگ بيرون بياورد و آن را به کف خيابان و به ميان مردم عادي بياورد. او در اين کتاب از نقش و اهميت فوتبال در زيست اجتماعي مردم عادي سخن ميگويد و يادآور ميشود که فوتبال، جدا از ستارهسازي و فساد مالي و زرقوبرق تجارياي که امروزه از جانب صاحبان منافع کلان اقتصادي به آن داده شده، وجهي ديگر هم دارد که متعلق به مردم عادي و گمنام و حاشيهاي است. کتاب «تاريخ مردمي فوتبال» ما را با همين وجه از فوتبال آشنا ميکند.
کوريا در کتاب «تاريخ مردمي فوتبال» تاريخ فوتبال را از پايين و از چشم فرودستان و حاشيهنشينان و گمنامان روايت ميکند. او در اين کتاب نشان ميدهد که فوتبال تنها متعلق به عرص? تجارت و قدرت نيست و ميتواند کارکردي رهاييبخش هم براي مردم داشته باشد؛ کارکردي که از نيروي اجتماعي و سياسي نهفته در فوتبال نشأت ميگيرد.
متن اصلي کتاب «تاريخ مردمي فوتبال» اولين بار در سال 2018 منتشر شده است.
مروري بر کتاب «تاريخ مردمي فوتبال»
ميکائيل کوريا در کتاب «تاريخ مردمي فوتبال» به نگارش تاريخ غيرسمي فوتبال ميپردازد.
در کتاب «تاريخ مردمي فوتبال» با روايتي از تاريخ گمنامان و فراموششدگان و حاشيهنشينان، با محوريت فوتبال، مواجهيم. اين کتاب بر وجوهي از تاريخ فوتبال نور ميتاباند که در پشت روايتهاي رسمي و ستارهمحور و تجاري از فوتبال مخفي مانده است. کوريا براي روايت چنين تاريخي از فوتبال، به واکاوي تاريخ مردمي فوتبال در نقاط مختلف دنيا ميپردازد.
با خواندن کتاب «تاريخ مردمي فوتبال» درمييابيم که فوتبال به تجارت فوتبال محدود نميشود و اين ورزش، بيش از يک قرن ابزاري نيرومند و رهاييبخش براي فمينيستها، کارگران، فعالان جنبشهاي ضداستعماري، جوانان محلههاي کارگرنشين و معترضان سراسر جهان بوده است.
کوريا در کتاب «تاريخ مردمي فوتبال» از کساني ميگويد که بهطور روزانه، بهصورت حرفهاي يا آماتور، فوتبال بازي ميکنند اما سرگذشت و سرنوشتشان تحتالشعاع اسطورهها و ستارهها و تيمهاي بزرگ فوتبال قرار گرفته است.
کتاب «تاريخ مردمي فوتبال» همچنين داستان شگفتانگيز ضدفرهنگهاي فوتبالياي را که بعد از جنگ دوم جهاني متولد شدهاند، از هوليگانهاي انگليسي تا اُلتراهايي که در بهار عربي 2011 نقشي محوري ايفا کردند، روايت ميکند و نشان ميدهد که فوتبال، هم ميتواند ويرانگر باشد و هم سخاوتمند.
کتاب «تاريخ مردمي فوتبال» از مقدمهاي با عنوان «زمينِ فوتبال، زمينِ جنگ» و پنج بخش با عنوانهاي «دفاع. مقاومت کارگران عليه نظم بورژوايي»، «حمله کردن. حمله به ديکتاتورها»، «دريبل کردن. رسوا ساختن استعمار»، «هوادار. اشتياق جمعي و فرهنگ مردمي» و «رهايي. جنگيدن و آفريدن در مواجهه با فوتبال صنعتي» تشکيل شده است. اين بخشها خود در مجموع از بيستودو فصل که هرکدام به موضوعي مرتبط با بحث کلي کتاب ميپردازند تشکيل شده است.
فصلهاي بيستودوگان? کتاب «تاريخ مردمي فوتبال» عبارتند از: «و فوتبال بود. توپهاي آشوبگر و کنترل اجتماعي»، «استانداردسازي بدنها، شکلدادن روحها. تولد ورزشي صنعتي»، «بازي مردم. فوتبال بهمثاب? نشان? فرهنگي طبق? کارگر»، «دختران مهماتچي. حماس? نخستين زنان فوتباليست بريتانيا»، «طبقه عليه طبقه. فوتبال کارگري فرانسه، گسترش قلمرو مبارزه»، «روش ساد? "نه" گفتن. ورزشگاهها در رژيمهاي اقتدارگراي ايتاليا، شوروي و اسپانيا»، «توپ زير پا در برابر مشت آهنين. مقاومت فوتبالي عليه نازيسم»، «دموکراسي کورينتيانس. توپ گرد و خودگردان عليه ديکتاتور برزيل»، «خط مقدم، ميدان تحرير. اُلتراهاي اَهلاوي در کانون انقلاب مصر»، «يازده استقلالطلب الجزايري. مبارز? رهايي با چنگ و دندان»، «فلسطين زمين را پس ميگيرد. فوتبال، سلاح سياسي مردم فلسطين»، «دريبل، هنر ضداستعماري. هويت آفريقايي – برزيلي و مقاومت بوميان در فوتبال»، «اخراج استعمار از بازي فوتبال و جنگ رهايي از قيمومت در صحراي آفريقا»، «هرگز تنها قدم نخواهي زد. هوليگانيسم و خردهفرهنگهاي بريتانيا»، «يار دوازدهم: جنبش اُلتراي ايتاليا. فعاليت سياسي براي استقلال هواداران»، «خدا و شيطان. مارادونا ميان محبوبيت مردمي و فرهنگ هواداران»، «ما عاشقانيم، نه جنگجو. اُلتراهاي استانبول در برابر قدرت ترک»، «فوتبالِ فوتباليستها. از مي 68 تا شورش آماتورها»، «مقابله با تبعيض جنسي. فوتبال زنانه عليه مردسالاري ورزش فرانسه»، «اينجا فوتبال اعتراضي است. باشگاههاي تعاوني و سهامدار مردمي در انگليس»، «بازي در جناح چپ. سنپائوليِ هامبورگ يا دزدان دريايي فوتبال – تجارت» و «توپهاي وحشي، توپ در حاشيه. فوتبال خياباني مقابل فوتبال نهادي».
کتاب «تاريخ مردمي فوتبال»، بهپيروي از رويکرد و موضعي که نويسنده در آن اتخاذ کرده است، يک تاريخنگاري غيرخطي و تکهتکه است. کوريا خود در بخشي از مقدم? اين کتاب، دربار? رويکرد و ساختار و محتواي آن ميگويد: «برخلاف نقدهاي راديکال ورزش، که بدون تفاوت فوتبال را مانند "افيون توده"ي جديد توصيف ميکنند و با نگاهي از بالا به پايين هزاران آدم مشتاق اين ورزش را مانند تودهاي از ديوانگان بيخبر در نظر ميگيرند، اين کتاب به کشف آنچه در فوتبال مخرب است، ميپردازد و مجذوب تمام مردان و زناني ميشود که از آن بهعنوان سلاحي براي رهايي استفاده ميکنند. در طول تاريخ و در چهار گوش? دنيا، در واقع فوتبال آزمون شماري از مقاومتها در برابر نظم موجود – که ميتوانست کارفرمايي، استعماري، ديکتاتوري، پدرسالارانه يا همزمان هم? اينها باشد – بوده است. همچنين امکان شکلگيري روشهاي جديد براي مبارزه را نيز ايجاد کرده است؛ روشهايي براي لذت بردن، برقراري ارتباط و بهطور خلاصه، ابراز وجود.
اين کتاب براي روشن کردن اين تاريخ ناآشنا، وقايعنگاريِ خطي را نپذيرفته است. بيستودو فصل تشکيلدهند? اين کتاب، روايت را بهشکل توپي در اين زمين بزرگ جنگ که "سيار? فوتبال" است، پيش ميبرد؛ از منچستر تا بوينسآيرس، از داکار تا استانبول، از سائوپائولو تا قاهره، از تورين تا غزه و... . اين داستان مردميِ فوتبال که بهاجبار پيچيده و تکهتکه است، همچنين به بزرگان اين دوره در سکوهاي ورزشگاه بارسا زير يوغ ژنرال فرانکو امکان سخن ميدهد؛ همانگونه که به بزرگان سرزمينهاي آفريقاي جنوبي در دور? تير? آپارتايد؛ باشگاههاي کارگري فرانسه بين دو جنگ جهاني؛ و به گروههاي اُلترا در چياپاس در قرن اخير.
اين کتاب در نهايت، در مورد اجتماعات فوتبال و در حاشي? آن، از فوتبال نهادگرا و حرفهاي صحبت ميکند. ترسيم دوبار? تاريخ مردمي اين ورزش در حقيقت دربردارند? گذر از دوگانگي ميان فوتبال "وحشي" و فوتبال "قراردادي" است.»
اين کتاب براي روشن کردن اين تاريخ ناآشنا، وقايعنگاريِ خطي را نپذيرفته است. بيستودوفصل تشکيلدهند? اين کتاب، روايت را بهشکل توپي در اين زمين بزرگ
کتاب «تاريخ مردمي فوتبال» با ترجم? علي انتصاريپور در انتشارات افکار جديد منتشر شده است.
دربار? ميکائيل کوريا، نويسند? کتاب «تاريخ مردمي فوتبال»
ميکائيل کوريا (Mickaël Correia)، متولد 1983، روزنامهنگار و مترجم فرانسوي – پرتغالي است. او يکي از بنيانگذاران مجل? مستقل «جف کلاک» است و همکاري با نشري? «لوموند ديپلماتيک» را هم در کارنام? کاري خود دارد.
کارِ کوريا عمدتاً بر موضوعات مربوط به مسئل? اقليم و آبوهوا، مبارزات اکولوژيک و استعماري و فرهنگ مردم متمرکز است. او همچنين مترجم شعر معاصر پرتغال است.
از آثار ميکائيل کوريا ميتوان به کتاب «جنايتکاران اقليم. تحقيق دربار? شرکتهاي چندمليتي که سيار? ما را ميسوزانند» اشاره کرد.
