کتاب «وُيتِک، خرس قهرمان» نوشت? ويسلاو لاسُتسکي
ماجراي يک بچهخرس قهوهايِ ايراني که به يکي از قهرمانان جنگ جهاني دوم تبديل شد. کتاب «وُيتِک، خرس قهرمان»، با عنوان اصلي Wojtek spod Monte Cassino، کتابي است که براساس يک ماجراي واقعي، که در زمان جنگ جهاني دوم اتفاق افتاده، نوشته شده است. قهرمان اين ماجراي واقعيِ عجيب، يک بچهخرس به نام وُيتِک است که از همدان با سربازانِ لهستانيِ راندهشده از وطنشان همسفر و همراه ميشود و سر از ميدان جنگ با نيروهاي آلمان نازي و ايتاليا درميآورد و به شهرت و محبوبيت فراواني دست مييابد و منبع الهامي ميشود براي ويسلاو لاسُتسکي که کتاب «ويتک، خرس قهرمان» را براساس سرگذشت او بنويسد و در اين کتاب به نقل داستان زندگي پرماجراي او بپردازد و نامش را در تاريخ ماندگار کند.
کتاب «ويتک، خرس قهرمان» داستاني است دربار? اينکه چگونه در متن جنگ ميان انسانها، رابطهاي مهرآميز و دوستانه ميان انسانهايي که از وطنشان رانده شدهاند و يک حيوان شکل ميگيرد و اين رابطه چطور به جايي ميرسد که آن حيوان نيز دوشادوش انسانها در جنگ شرکت ميکند و در ميدان جنگ، ياريگر سربازان ميشود.
متن اصلي کتاب «ويتک، خرس قهرمان» اولين بار در سال 1968 منتشر شده است.
مروري بر کتاب «ويتک، خرس قهرمان»
کتاب «ويتک، خرس قهرمان» با صحنهاي آغاز ميشود که گروهي از سربازان لهستاني، حين عبور از ايران، در همدان با پسربچ? گرسنه و ژندهپوشي روبهرو ميشوند که کيسهاي را با خود حمل ميکنند. سربازان به پسرک غذا ميدهند و دورش را ميگيرند و بهزودي معلوم ميشود که درون کيس? پسرک يک بچهخرس قرار دارد؛ بچهخرسي که مادرش را شکارچيان کشتهاند و خودش قرار است به يک سرباز و يکي از قهرمانان و شخصيتهاي معروف جنگ جهاني دوم بدل شود و البته تا قهرمانياش در جنگ هنوز راه درازي در پيش است و اين بچهخرس بايد همراه لهستانيهايي که بهزودي صاحب و رفيقش ميشوند به نقاط مختلفي از جهان سفر کند.
کتاب «ويتک، خرس قهرمان» شرح همين سفر است؛ سفري که از ايران آغاز ميشود. سربازان لهستاني بچهخرس قهوهاي را از پسربچ? ايرانياي که يابند? اوست ميخرند و با خود ميبرند و نام لهستانيِ ويتک را روي او ميگذارند. ويتک با اين سربازان، که قرار است به نيروهاي متفقين بپيوندند، همراه ميشود و کمکم رابط? دوستانه و صميمانهاي بين او سربازان شکل ميگيرد.
ويتک، چنانکه در کتاب «ويتک، خرس قهرمان» ميخوانيد، همراه سربازان لهستاني به عراق و سوريه و اردن و فلسطين سفر ميکند. سربازان هوايش را دارند و تر و خشکش ميکنند و او نيز اسباب تفريح و سرگرمي سربازان در آن روزهاي سخت است. ويتک سرانجام به همراه سربازان لهستاني سر از ايتاليا و نبرد مونته کاسينو درميآورد و در اين نبرد، که بين متفقين و نيروهاي ايتاليا و آلمان نازي درگرفت، در حمل گلولههاي خمپاره ياريگرِ سربازان ميشود و توجه ژنرالها و مقامات عاليرتب? متفقين را به خود جلب ميکند و به جنگجويي مشهور و قهرمان بدل ميشود. اين اما پايان کار ويتک نيست. جنگ جهاني دوم که تمام ميشود، سربازان تصميم ميگيرند تا زماني که لهستان هنوز استقلال نيافته است ويتک را به باغ وحشي در شهر ادينبراي اسکاتلند بسپارند. استقلال لهستان اما به اين زوديها به دست نميآيد و اين کشور سالها تحت اشغال روسي? شوروي باقي ميماند و ويتک نيز در اسکاتلند و باغ وحش ادينبرا ماندگار ميشود و همانجا ميميرد و نامش بهعنوان خرسي که قهرمان جنگ شد جاودانه ميشود.
لاسُتسکي در کتاب «ويتک، خرس قهرمان»، از خلال نقل سرگذشت پرماجراي ويتک، گوشهاي از مصائب جنگ را نيز به تصوير ميکشد و روايتي از دوستيِ انسان و حيوان، در متن جنگ و دشمني انسانها با يکديگر، ارائه ميدهد.
دربار? ويسلاو لاسُتسکي، نويسند? کتاب «ويتک، خرس قهرمان»
ويسلاو آنتوني لاسُتسکي (Wies?aw Antoni Lasocki) متولد 1913 و درگذشته به سال 1996، نويسنده و نظامي لهستاني است. لاسُتسکي ستوان سوارهنظام ارتش لهستان بود و در جنگ دفاعي لهستان در سال 1939 شرکت داشت. او همچنين خود در نبرد مونته کاسينو، که خرسِ کتاب «ويتک، خرس قهرمان» در آن قابليتهاي خود را در کمک به سربازان متفقين نماياند، حضور داشته است.
لاسُتسکي از سال 1946، بهصورت يک تبعيدي ابدي از وطن خود، در بريتانيا زيست و در سال 1947 مقامات مهاجر به او درج? سرگردي دادند. او کتابها و مقالات متعددي دربار? حيوانات و حضور حيوانات در ارتش و در ميان سربازها و نيز دربار? سفر و گردشگري و طبيعت و جغرافيا نوشته است.
از آثار ويسلاو لاسُتسکي ميتوان به «حيوانات و سربازان»، «حماس? يک گاوميش کوهاندار اروپايي»، «دربار? اسب جنگي»، «در سراسر تاندار و صحراها» و «از سرزمين مادري» اشاره کرد.
دربار? ترجم? فارسي کتاب «ويتک، خرس قهرمان»
کتاب «وُيتِک، خرس قهرمان» با ترجم? آنا مارچينوفسکا در نشر مرکز منتشر شده است. آنا مارچينوفسکا، متولد 1982، مترجم و نوازند? لهستاني است. مارچينوفسکا داراي دکتراي ادبيات فارسي از دانشگاه تهران و نيز فارغالتحصيل رشت? موسيقي از دانشگاه کراکوف لهستان است. او، علاوه بر تسلط بر زبان فارسي، موسيقي ايراني را هم ميشناسد و با گروههاي موسيقي ايراني و لهستاني، بهعنوان نوازند? دف، همکاري ميکند.
از ترجمههاي آنا مارچينوفسکا ميتوان به «زندگيام همهچيز من است: مجموع? گفتگوها با کيشلوفسکي» اشاره کرد.
رتب? کتاب «وُيتِک، خرس قهرمان» در گودريدز: 3.88 از 5.
