کتاب «کلمات» اثر ژانپُل سارتر
ژانپُل سارتر بهروايت ژانپُل سارتر. کتاب «کلمات»، با عنوان اصلي Les Mots، اثري اتوبيوگرافيک از ژانپُل سارتر، فيلسوف و نويسند? اگزيستانسياليستِ برجسته و مشهور قرن بيستم، است.
در کتاب «کلمات» از خلال خاطراتي که ژانپل سارتر از خانوادهاش و دوران کودکي خود و دغدغهها و تشويشها و اضطرابها و غمها و شاديها و دلخوشيها و علاقهها و خواندههايش در آن دوران نقل ميکند، درمييابيم که سارتر چگونه سارتر شد و ميل نوشتن و خواست جاهطلبان? تبديل شدن به نويسندهاي نابغه و سرشناس چگونه در او پديد آمد و او را به آني بدل کرد که اکنون ميشناسيم.
کتاب «کلمات» ما را با خود نه فقط به دوراني از زندگي عيني سارتر که به دنياي ذهني و دروني او در دور? کودکي ميبرد و حساسيتهاي کودکي را که روزي قرار است به يکي از مشهورترين متفکران و نويسندگان زمانهاش بدل شود و جايز? نوبل ادبيات به او تعلق گيرد، به ما مينماياند.
کتاب «کلمات» ضمن اينکه لذت خواندن يک خودزندگينام? ادبي را به خواننده ميدهد، ميتواند مخاطبان آثار ژانپل سارتر را به درک بهتر اين آثار ياري کند. سارتر در اين کتاب خود نيز با رويکردي اگزيستانسياليستي به گذشت? خود ميپردازد و پارهاي از دغدغهها و دلهرههاي وجودي خود و ريش? اين دلهرهها را بيان ميکند.
متن اصلي کتاب «کلمات» اولين بار در سال 1963، يعني يک سال قبل از اينکه سارتر برند? جايز? نوبل ادبيات بشود، منتشر شده است.
مروري بر کتاب «کلمات»
ژانپُل سارتر خاطرات کودکي خود را در کتاب «کلمات» در قالب دو بخش خواندن و نوشتن شرح ميدهد و اينگونه نخستين سرچشمههاي خلاقيت خود را نمايان ميکند.
سارتر، که هم فيلسوف بود و هم اديب، کتاب «کلمات» را به صحن? نمايش تخيلات دوران کودکي خود و اضطرابهايش در آن دوران بدل ميکند و به روايت مراحل بسته شدن نطف? سارتر نويسنده و نخستين تلاشهايش براي نوشتن ميپردازد.
ژانپُل سارتر همچنين در کتاب «کلمات» از خانوادهاش و زمينه و محيطي که در آن متولد شد و پرورش يافت و از عواملي که نخستين سهم را در تبديل شدنش به يک نويسند? مشهور داشتند سخن ميگويد.
خواندههاي دوران کودکي و تأثير شگرفي که آن خواندهها بر سارترِ کودک ميگذاشتند از جمله موضوعاتي است که در کتاب «کلمات» از آن سخن ميرود. خواندههاي سارتر در دوران کودکياش، چنانکه او در کتاب «کلمات» به ياد ميآورَد و بيان ميکند، هم شاهکارهاي کلاسيک بودهاند و هم رمانهايي ماجراجويانه که تخيل سارترِ کودک را برميانگيختهاند و او با آنها در عوالمي خيالانگيز جولان ميداده است.
سارتر در کتاب «کلمات» از مرگ پدرش در کودکي مينويسد و از رفتن او و مادرش به خان? پدربزرگ. او مرگ را در کودکي کشف ميکند و اين کشف يکي از اتفاقاتي است که تأثيري ژرف بر ذهن او ميگذارد.
سارتر همچنين تعريف ميکند که پدربزرگش چگونه تلاش داشته که او را به نابغهاي بدل کند و نيز شرح ميدهد که چطور در عين اينکه در آغازِ اقدام به نوشتن، استعداد ادبي خاصي در خود نميديده، به اين نتيجه رسيده که با پشتکار به کارِ نوشتن ادامه دهد تا سرانجام به توفيق دست يابد.
با کتاب «کلمات» وارد دنياي پيچيد? ذهن و شخصيت نويسنده و متفکري اگزيستانسياليست ميشويم و دلهرههاي وجودي او را، با سفر در بخشي از دنياي خصوصيتر او، بيواسطهتر از آثار ديگرش درک ميکنيم.
کتاب «کلمات» خاطرات کودکي فيلسوف و نويسندهاي است که چهبسا وقتي جاهطلبانه و در عين بدبيني به استعداد ادبياش شروع به نوشتن کرد، نميدانست روزي قرار است برند? جايز? نوبل ادبيات بشود و البته از گرفتن اين جايزه امتناع کند.
دربار? ژانپل سارتر، نويسند? کتاب «کلمات»
ژانپل سارتر (Jean-Paul Sartre)، متولد 1905 و درگذشته به سال 1980، فيلسوفِ اگزيستانسياليست، نمايشنامهنويس، داستاننويس، فيلمنامهنويس، منتقد ادبي و فعال سياسي فرانسوي و برند? جايز? نوبل ادبيات سال 1964 است.
سارتر يکي از تأثيرگذارترين روشنفکران قرن بيستم، از چهرههاي کليدي فلسف? اگزيستانسياليسم و نيز از انديشمندانِ برجست? مارکسيسم غربي و نمود و تجسم روشنفکري فعال و عملگرا و متعهد و حساس به مسائل فرهنگي و اجتماعي و سياسي زمان? خود است.
آثار ژانپل سارتر بر حوزههاي گوناگوني، از جامعهشناسي گرفته تا نظري? انتقادي و نظري? پسااستعماري و مطالعات ادبي، تأثير گذاشته است. از آثار او ميتوان به کتابهاي «هستي و نيستي»، «تهوع»، «ادبيات چيست؟»، «مگسها» و «دستهاي آلوده» اشاره کرد.
دربار? ترجم? فارسي کتاب «کلمات»
کتاب «کلمات» با ترجم? حسين سليمانينژاد در نشر چشمه منتشر شده است.
حسين سليمانينژاد، متولد 1355، مدرس زبان فرانسه و مترجم ايراني است. سليمانينژاد داراي فوق ليسانس آموزش زبان فرانسه از دانشگاه تربيت مدرس است. او کارگرداني و بازيگري را نيز در کارنام? کاري خود دارد.
از ترجمههاي حسين سليمانينژاد ميتوان به سهگان? «راههاي آزادي» ژانپل سارتر (شامل سه رمان سن عقل، تعليق و دلمُردگي) و نيز کتابهاي «ويلاي دلگير»، «کششها»، «پنج هفته در بالُن»، «کمربند»، «کودکيِ يک رئيس»، «فريادها»، «تندباد»، «الدورادو»، «جواني»، «آزمايش دکتر اُکس»، «آدريانا ماتِر» و «مرگ شاه سونگور» اشاره کرد.
از کتاب «کلمات» ترجمههاي فارسي ديگري هم موجود است. اميرجلالالدين اعلم و ناهيد فروغان از جمله مترجماني هستند که اين کتاب را به فارسي ترجمه کردهاند.
ترجم? اميرجلالالدين اعلم از کتاب «کلمات» در انتشارات نيلوفر و ترجم? ناهيد فروغان از اين کتاب در انتشارات ققنوس منتشر شده است.
