برچیدن کتابخانه ام - یک مرثیه و ده گریز

معرفی کتاب

کتاب برچيدن کتابخانه‌ ام نوشت? آلبرتو مانگل  تأملات کتابيِ يک کتاب‌باز و کتاب‌شناس قهار. کتاب برچيدن کتابخانه‌ ام: يک مرثيه و ده گريز، با عنوان اصلي Packing My Library: An Elegy and Ten Digressions، کتابي است درباب کتاب و چيزهايي که به کتاب مربوط است و کتاب‌ها و تأملات کتابي دريچه‌اي به آن‌ها مي‌گشايند. آلبرتو مانگل، نويسنده‌اي که کتاب با زندگي‌ و هويت و شخصيتش عجين شده، در کتاب برچيدن کتابخانه‌ام خاطره و خودزندگي‌نامه و جستار و قصه را به‌هم پيوند مي‌زند و با گشودن هر کتاب، حين جمع کردن کتابخانه‌اش، پنجره‌اي به روي موضوعي ادبي، فلسفي، الهياتي، تاريخي و زبان‌شناختي مي‌گشايد. در کتاب «برچيدن کتابخانه‌ام» کتابخان? عظيم آلبرتو مانگل را سياحت مي‌کنيم و جهان و دنياي کلمات مکتوب را، حين اين سياحت، از زواياي گوناگون به تماشا و تأمل مي‌نشينيم. کتاب «برچيدن کتابخانه‌ام» اولين بار در سال 2018 منتشر شده است.  مروري بر کتاب برچيدن کتابخانه‌ ام عنوان کتاب برچيدن کتابخانه‌ ام، چنانکه در مقدم? نيما م. اشرفي بر ترجم? فارسي اين کتاب اشاره شده است، تلميحي است بازيگوشانه به مقاله‌اي به‌قلم والتر بنيامين به نام «چيدن کتابخانه‌ام: گفتاري درباب گردآوري». مانگل در کتاب «برچيدن کتابخانه‌ام» حين جمع کردن و بسته‌بندي کتاب‌هايش همان کاري را مي‌کند که بنيامين در مقال? «چيدن کتابخانه‌ام» حين چيدن کتابخانه‌اش انجام داده بود. بنيامين و مانگل هردو، اولي با چيدن و دومي با برچيدن کتابخانه‌شان، به قلمرو متون و انديشه‌ها و موضوعات گوناگون پا مي‌گذارند و مشغول پرسه در اين قلمرو عظيم مي‌شوند. کتاب «برچيدن کتابخانه‌ام» نوعي پرسه‌زني کتابي است. نويسنده در اين کتاب، در جنگل کتاب‌ها پرسه مي‌زند، در طول تاريخ سفر مي‌کند، لذت شخصي‌اش از همنشيني با کتاب‌ها را به تأمل درباب موضوعات مختلف گره مي‌زند و خلاصه اينکه کتابخان? راوي در کتاب «برچيدن کتابخانه‌ام» بهانه‌اي مي‌شود براي گريز زدن به امور مختلف و ريشه‌يابي آن‌ها و رفتن به عمق چيزها و گردش در پيرامون موضوعات گوناگون و از همه مهمتر پيرامون خود پديد? کتاب و هرچه به آن مربوط است. کتاب «برچيدن کتابخانه‌ام» را به‌تعبيري مي‌توان عاشقانه‌اي دربار? کتاب و کتابخانه و کتابخواني و گردآوري کتاب ناميد. اين کتاب، همچنين خودزندگي‌نامه‌اي است که از زندگي در جغرافياي کتاب‌ها و کلمات سخن مي‌گويد و بوي کتاب و کتابخانه و متعلقات آن را به مشام خواننده مي‌رساند. در بخشي از کتاب «برچيدن کتابخانه‌ام» مي‌خوانيد: «به نظرم اغلب کتابخانه‌ام بود که کيستي‌ام را هويدا مي‌کرد، به من خويشتنِ متغيري مي‌داد که طي سال‌ها دائم دگرگون مي‌شد. به‌رغم اين‌ها، رابطه‌ام با کتابخانه‌ها هميشه رابطه‌اي عجيب بوده. من عاشق فضاي کتابخانه‌ام. عاشق ساختمان‌هايي عمومي هستم که به نماد هويتي مي‌مانند که جامعه براي خودش برمي‌گزيند؛ مجلل يا محجوب، مرعوب‌کننده يا صميمي. عاشق رديف بي‌انتهاي کتاب‌هايي هستم که بايد به‌زحمت عناوين عمودي‌شان را در انگليسي و ايتاليايي از بالا به پايين، و در آلماني و اسپانيايي از پايين به بالا (که هيچ‌وقت دليلش را نفهميدم) بخوانم. عاشق آن صداي خفه‌ام، آن سکوتِ فکر انگيز، آن درخششِ گرفت? چراغ‌ها (به‌خصوص از پشت شيش? سبزرنگ)، ميزهاي برق‌افتاده از سايش آرنج نسل‌اندرنسل آدم‌هاي کتاب‌خوان، بوي گردوخاک و کاغذ و چرم، يا رايحه‌هاي جديدترِ لوحه‌هاي پلاستيکي روي ميزها و شوينده‌هايي با عطر کارامل. عاشق چشمانِ همه‌چيزبينِ ميز اطلاعات و دلمشغولي رازآلود کتابدارها هستم. عاشق برگه‌دان‌ها، به‌خصوص آن کشوهاي قديمي (اگر هنوز اثري ازشان باقي مانده باشد) با توضيحات ماشين‌شده يا دستنويسِ رويشان. وقتي در کتابخانه هستم، هر کتابخانه‌اي، حس مي‌کنم با جادويي که هيچ‌وقت درکش نکرده‌ام به بُعد ناب کلامي ترجمه مي‌شوم. مي‌دانم که قص? تام و حقيقي من آنجاست، جايي ميان قفسه‌ها، و براي يافتنش فقط نيازمند زمان و اقبالم. که هيچ‌وقت نمي‌يابمش. قصه‌ام از چنگم مي‌گريزد، چون هيچ‌گاه قص? قطعي و نهايي نيست.»  دربار? آلبرتو مانگل، نويسند? کتاب برچيدن کتابخانه ‌ام آلبرتو مانگل (Alberto Manguel)، متولد 1948، آنتولوژيست، جستارنويس، داستان‌نويس، ويراستار و مترجم آرژانتيني – کانادايي – فرانسوي است. مانگل زماني مدير کتابخان? ملي آرژانتين بوده است. او در روزگار نوجواني در آرژانتين با خورخه لوييس بورخس ديدار کرد. بورخس از مشتريان کتابفروشي‌اي در بوئنوس آيرس بود که مانگل بعد از ساعات مدرسه در آن‌جا کار مي‌کرد. بورخس در آن زمان تقريباً نابينا شده بود و از ديگران مي‌خواست متن‌ها را با صداي بلند برايش بخوانند و آنگل يکي از کساني بود که اين کار را براي او انجام مي‌داد. آنگل ويراستار گلچين‌هاي ادبي بسياري بوده و همچنين از او مقالات و آثار غيرداستاني فراوان و نيز چند اثر داستاني به چاپ رسيده است. او نقد سينمايي هم نوشته است و مجموعه‌اي از نقدهاي سينمايي‌اش در کتابي منتشر شده است. از آثار داستاني آلبرتو مانگل مي‌توان به رمان «هم? مردها دروغگو هستند» و از آثار غيرداستاني‌اش مي‌توان به کتاب‌ «مسافر، بُرج، کِرم: سه استعاره دربار? خواندن» اشاره کرد.  دربار? ترجم? فارسي کتاب برچيدن کتابخانه ‌ام کتاب «برچيدن کتابخانه‌ام: يک مرثيه و ده گريز» با ترجمه و مقدم? نيما م. اشرفي در انتشارات مان کتاب منتشر شده است. نيما مهدي‌زاده اشرفي، متولد 1364 در تهران، مترجم و ويراستار ايراني است. اشرفي فارغ‌التحصيل رشت? مترجمي زبان انگليسي است. او کار ترجمه را از سال 1391 و در مطبوعات آغاز کرد و نخستين ترجمه‌هاي جدي‌اش، شامل ترجم? چند مقاله و مصاحبه و خلاص? کتاب، در روزنامه‌هايي چون «اعتماد» و «دنياي اقتصاد» و مجل? اينترنتي «سايکدليا ميوزيک» منتشر شد. از ترجمه‌هاي نيما م. اشرفي مي‌توان به کتاب‌هاي «خورشيد نيمه‌شب»، «خون بر برف»، «دکتر جکيل و آقاي هولمز» و «شرلوک هولمز عليه دراکولا» اشاره کرد.