شیطان کوچک

کتاب «شيطان کوچک» نوشت? فيودور سالاگوب
يک رمان سمبوليستي روسي دربار? روسي? اواخر قرن نوزدهم. فيودور سالاگوب در کتاب «شيطان کوچک»، با طنزي سياه و رويکردي نمادگرايانه و در عين حال رئاليستي، از جنون و نفرت و توهم و پارانويا و شَر و جنايت مي‌نويسد و تصويري از جهاني ارائه مي‌دهد که گرفتار شَر و شرارت است.
کتاب «شيطان کوچک»، با عنوان اصلي ?????? ???، از نمونه‌هاي شاخص و کلاسيک رمان سمبوليستي روسي است. سالاگوب در اين رمان، سمبوليسم را با رئاليسم مي‌آميزد و ماحصل اين آميزش، رماني است که طنين رمان‌هاي بزرگ روسي? قرن نوزدهم در آن انعکاس يافته است.
کتاب «شيطان کوچک» را با آثار نويسندگاني چون گوگول و داستايفسکي مقايسه کرده‌اند. سالاگوب در کتاب «شيطان کوچک» با طنز نيش‌دارِ گوگولي به ترسيم روي شيطاني و گروتسک جامع? روسي مي‌پردازد و همچنين به‌شيو? داستايفسکي به اعماق وجود آدمي نقب مي‌زند و بر تاريکي‌ هول‌آور درون انسان نور مي‌تاباند و هيولايي را که در اين تاريکي‌ لانه کرده است از مخفي‌گاه خود بيرون مي‌کشد و پيشِ روي خواننده مي‌گذارد.
کتاب «شيطان کوچک» همچنين دربردارند? يکي از مهمترين و معروف‌ترين شخصيت‌هاي داستاني تاريخ ادبيات روسيه است.
متن اصلي کتاب «شيطان کوچک» اولين بار در سال 1905 به‌صورت پاورقي هفتگي در مجله‌اي به چاپ رسيد و سپس در سال 1907 به‌صورت کتاب منتشر شد و بسيار مورد استقبال قرار گرفت.

مروري بر کتاب «شيطان کوچک»
داستان کتاب «شيطان کوچک» دربار? معلمي است به نام پِرِدوناف که از زندگي و دنيا و اشخاص پيرامون خود متنفر است و معتقد است ديگران نيز همه از او نفرت دارند و برايش توطئه چيده‌اند.
پرِدوناف، که در تلاش براي ارتقاي شغلي و رسيدن به جاه و مقام است، در کتاب «شيطان کوچک» همچون مجسمه‌اي از شَر ساخته و پرداخته و ارائه مي‌شود؛ او يک شيطان کوچک و وجودش مخزني از شرارت و تنفر و کين‌توزي است و توهمات و خيالات غريب و هول‌انگيزش کارش را به جنوني سياه مي‌کشاند.
دي. اس. ميرسکي، شخصيت پرِدوناف در کتاب «شيطان کوچک» را معروف‌ترين و به‌يادماندني‌ترين شخصيت داستانيِ خلق‌شده در رمان روسي، از زمان انتشار «برادران کارامازوف» داستايفسکي به اين سو، مي‌داند. اين شخصيت داستاني چنان در ادبيات داستاني روسيه جا باز کرد و شهر? خاص و عام شد که نامش، به‌عنوان يک مفهوم، به فرهنگ ادبي روسيه راه يافت.
در کتاب «شيطان کوچک» همچنين پاي ماجرايي عاشقانه به ميان مي‌آيد. سالاگوب خود در مقدمه‌اش بر يکي از چاپ‌هاي کتاب «شيطان کوچک»، که در ترجم? فارسي اين کتاب هم آمده است، اين رمان را به آينه‌اي تشبيه مي‌کند که «در آن زشت و زيبا با دقتي يکسان بازتاب يافته‌اند.»
در بخشي از کتاب «شيطان کوچک» مي‌خوانيد: «در خيابان همه‌چيز براي پِرِدوناف جلوه‌اي خصم‌آميز و مخوف داشت. در چهارراه گوسفندي ايستاده و نگاه لايعقلش را به پِرِدوناف دوخته بود. شباهت عجيب آن گوسفند به والودين ترس به دل پِرِدوناف انداخت. فکر کرد شايد والودين خودش را به‌شکل گوسفند درآورده تا مراقبش باشد. به خودش گفت: "از کجا معلوم، شايد شدني باشد. علم هنوز به اين موضوع پي نبرده، اما ممکن است کسي راه آن را پيدا کرده باشد. مثلاً همان فرانسوي‌ها، با اينکه آدم‌هاي باسوادي هستند، در پاريس تعدادي جادوگر و رمال پيدا شده." وحشت کرده بود. "شايد آن گوسفند لگد هم بيندازد".
گوسفند بع‌بع کرد. صدايش شبيه خنده‌هاي والودين تيز و نافذ و ناخوشايند بود.»

دربار? فيودور سالاگوب، نويسند? کتاب «شيطان کوچک»
فيودور کوزميچ تترنيکُف (????? ???????? ???????????)، متخلص به فيودور سالاگوب (????? ????????)، متولد 1863 و درگذشته به سال 1927، شاعر، داستان‌نويس، نمايشنامه‌نويس و جُستارنويس اهل روسيه است. سالاگوب از پيروان مکتب سمبوليسم و از شاعران پيشتاز جنبش سمبوليستي پايان قرن نوزدهم بود. از آثار او مي‌توان به رمان «رؤياهاي بد»، مجموعه داستان‌ «سايه‌ها» و دفتر شعر «حلق? آتشين» اشاره کرد.

دربار? ترجم? فارسي کتاب «شيطان کوچک»
کتاب «شيطان کوچک» با ترجم? بابک شهاب در انتشارات وال منتشر شده است. ترجم? فارسي اين کتاب با مقاله‌اي از پَملا ديويدسن، استاد انگليسيِ ادبيات روس، دربار? اين رمان و در تبارشناسي شيطان و امر اهريمني در سنت ادبيات روسيه و تأثير آن بر کتاب «شيطان کوچک» همراه است. اين مقاله را آرش طهماسبي از انگليسي به فارسي ترجمه کرده است.
بابک شهاب، مترجم کتاب «شيطان کوچک»، متولد 1352 در اراک، مترجم ادبيات روسي و روزنامه‌نگار ايراني است. او تحصيلکرد? مهندسي مکانيک در آکادمي دولتي پلي‌تکنيک بلاروس است. شهاب، در حوز? کار مطبوعاتي، همکاري با نشريات «کلک»، «شوکران»، «دانشمند»، «خانواده سبز» و «دانش و مردم» را در کارنام? کاري خود دارد.
از ترجمه‌هاي بابک شهاب از ادبيات روسي مي‌توان به کتاب‌هاي «ما»، «نغمه‌هاي اسکندريه»، «مُرفين» و «خياط مايه‌دار و کف‌بين» اشاره کرد.

رتب? کتاب «شيطان کوچک» در گودريدز: 4.03 از 5.