آلیس در سرزمین عجایب

رمان «آليس در سرزمين عجايب» اثر لوئيس کرول
يک فانتزي مفرح مشهور کلاسيکِ قرن نوزدهمي. رمان «آليس در سرزمين عجايب»، با عنوان اصلي Alices Adventures in Wonderland، قصه‌اي فانتزي براي کودکان است که البته نه‌تنها براي بچه‌ها که براي بزرگسالان نيز جذاب و خواندني و مفرح است.
رمان «آليس در سرزمين عجايب» از آثار شاخص ادبيات عصر ويکتوريا و نقط? عطفي در ادبيات کودکان و نوجوانان است. لوئيس کرول با خلق اين رمان مفرح و شگفت‌انگيز تحولي در ادبيات کودکان و نوجوانان ايجاد کرد و اين ادبيات را از قلمرو تعليمي و تربيتي به قلمرو سرگرمي و شادي و تفريح وارد کرد.
رمان «آليس در سرزمين عجايب» همچنين، با روايت جذاب و مفرح و خلاقانه و ساختار و تصاوير و شخصيت‌هايش، تأثيري گسترده و چشمگير بر فرهنگ و ادبيات عامه، خصوصاً بر ژانر فانتزي، داشته است.
متن اصلي رمان «آليس در سرزمين عجايب» اولين بار در سال 1865 منتشر شده است. مي‌گويند منبع الهام لوئيس کرول براي خلق شخصيت اصلي اين رمان، دختري به نام آليس ليدل بوده است اگرچه کرول خود چنين چيزي را انکار مي‌کرده است.
رمان «آليس در سرزمين عجايب» دستماي? انواع اقتباس‌هاي سينمايي و تلويزيوني و راديويي و تئاتري بوده و براساس آن انيميشن و بازي ويدئويي و بازي روميزي و باله و اُپِرا هم ساخته شده است.

مروري بر رمان «آليس در سرزمين عجايب»
لوئيس کرول در رمان «آليس در سرزمين عجايب» قص? دختري جوان به نام آليس را روايت مي‌کند که به سفري شگفت‌انگيز و جادويي در دنياي حيواناتي عجيب‌وغريب و آدم‌نما مي‌رود.
سفر شيرين و جذاب و کُميک و مفرح و جادويي آليس در «رمان آليس در سرزمين عجايب» با سقوط او در يک سوراخ خرگوش آغاز مي‌شود. آليس در سوراخ خرگوش مي‌افتد و از سرزميني شگفت با موجوداتي عجيب‌وغريب و مضحک سردرمي‌آورد.
لوئيس کرول در رمان «آليس در سرزمين عجايب» ما را همراه با شخصيت اصلي اين رمان در جهاني بامزه و مهمل و بي‌منطق مي‌گرداند؛ جهاني که هم غريب و ياوه و جادويي است و هم خنده‌دار و مفرح و البته در مواردي هم ترسناک.
جهان رمان «آليس در سرزمين عجايب» جهاني است که اگرچه شايد در آغاز به‌نظر برسد که با منطق عادي نمي‌توان آن را درک کرد اما وقتي خوب در اين جهان غور مي‌کنيم مي‌بينيم که سازوکارش چندان هم بي‌شباهت به سازوکار جهان واقعي نيست، البته اگر جهان واقعي را با عينکي متفاوت با عينکي ببينيم که عادت کرده‌ايم تنها با آن به جهان نگاه کنيم. از همين رو رمان «آليس در سرزمين عجايب» در ياوگي و بي‌سروتَهيِ خود واجد معاني عميقي است که پس از عبور از لاي? اولي? رمان مي‌توان به آن‌ها دست يافت و البته لوئيس کرول حواسش هست که قصه را فداي معاني نکند و در درج? اول کاري کند که مخاطب، چه کودک و نوجوان و چه بزرگسال، از قص? او لذت ببرد و با آن سرگرم شود.
رمان «آليس در سرزمين عجايب» پر از حيوانات و موجوداتي است که حرف مي‌زنند و ياوه مي‌بافند و گاه مضحک و گاه ترسناک مي‌شوند و گاه چهره‌هايي گروتسک به خود مي‌گيرند که در عين ترسناک بودن مضحک هستند.

دربار? لوئيس کرول، نويسند? رمان «آليس در سرزمين عجايب»
چارلز لاتويج داجسن (Charles Lutwidge Dodgson)، با نام مستعار لوئيس کرول (Lewis Carroll)، متولد 1832 و درگذشته به سال 1898، نويسنده، شاعر، رياضي‌دان و عکاس انگليسي بود.
رمان «آليس در سرزمين عجايب» و دنباله‌اي که لوئيس کرول، با عنوان «درون آينه و آنچه آليس آنجا ديد»، بر اين رمان نوشت مشهورترين آثار او هستند. از کرول اما، به‌جز اين دو رمان، آثار داستاني ديگر و نيز چند دفتر شعر و آثاري غيرداستاني در حوز? رياضيات و موضوعات ديگر منتشر شده است.

دربار? ترجم? فارسي رمان «آليس در سرزمين عجايب»
رمان «آليس در سرزمين عجايب» با ترجم? آبتين گلکار در نشر هوپا منتشر شده است. اساس اين ترجمه متني از رمان «آليس در سرزمين عجايب» است که با تصويرسازي‌هاي کريس ريدِل، تصويرگر و کاريکاتوريست مشهور معاصر، منتشر شده و در ترجم? فارسي کتاب، مقدم? کريس ريدل بر آن نيز آمده است.
آبتين گلکار، متولد 1356 در تهران، مترجم ايراني است. او داراي ليسانس زبان و ادبيات روسي از دانشگاه تهران و فوق‌ليسانس و دکتراي همين رشته از دانشگاه ملي تاراس شفچنکو کي‌يف در اوکراين است.
گلکار آثار فراواني را از ادبيات کلاسيک و مدرن روسي به فارسي ترجمه کرده که بعضي از آن‌ها عبارتند از: «قلب سگي»، «بازرس»، «دوازده صندلي»، «داستان ملال‌انگيز: از يادداشت‌هاي يک مرد سالخورده»، «اتاق شمار? 6»، «آشيانه‌ي اشراف»، «بازگشت چورب» و «بارادين».
آبتين گلکار، به‌خاطر ترجم? کتاب «آشيانه‌ي اشراف» ايوان تورگنيف، در نخستين دور? جايز? ابوالحسن نجفي، جايزه‌اي ويژ? ترجم? ادبيات داستاني، برند? اين جايزه شد.
گلکار تدريس در دانشگاه تربيت مدرس را نيز در کارنام? کاري خود دارد.
از رمان «آليس در سرزمين عجايب» ترجمه‌هاي فارسي ديگري هم موجود است. از جمل? اين ترجمه‌ها مي‌توان به ترجم? حسن هنرمندي، منتشرشده در انتشارات نگاه، ترجم? مهدي غبرايي و شيرين جعفري، منتشرشده در انتشارات کتاب‌سراي نيک، و ترجم? زويا پيرزاد، منتشرشده در نشر مرکز، اشاره کرد.